Tıp ve teknoloji alanındaki son yıllardaki ilerlemeler, halk arasında ‘çikolata kisti’ olarak bilinen endometriozis kaynaklı kistlerin tedavisinde çığır açan yeni bir dönemi beraberinde getiriyor. Acıbadem Ataşehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Fırat Tülek, ‘Ethanol Skleroterapi’ adı verilen bu yöntemin, uygun hastalarda cerrahiye alternatif olarak uygulanabildiğini ve özellikle tüp bebek tedavisi gören kadınlarda gebelik şansını önemli ölçüde artırabildiğini belirtti. Ultrason eşliğinde gerçekleştirilen bu minimal invaziv girişimin, hastaların aynı gün taburcu olmasına imkân tanıması da dikkat çekici bir avantaj olarak öne çıkıyor.
Doç. Dr. Tülek, rahim içini döşeyen dokunun rahim dışında yerleşmesiyle ortaya çıkan endometriozisin en yaygın sorunlarından biri olan endometriomaların (çikolata kistleri) tedavisindeki bu yeni yaklaşımı detaylı bir şekilde anlattı. Dünya genelinde ilk kez 1988 yılında tanımlanan ve 2000'li yıllardan itibaren giderek daha yaygın hale gelen Ethanol Skleroterapi'nin, son dönemde Türkiye'de de başarıyla uygulanmaya başlandığını ifade etti.
Ameliyatsız Yöntemin Avantajları ve Uygulanışı
Doç. Dr. Fırat Tülek, yeni tedavinin faydalarını şu sözlerle açıkladı: “Ultrason eşliğinde kistin içindeki sıvının boşaltılmasını ve ardından özel bir alkol uygulamasıyla kistin küçülmesini hedeflediğimiz bu minimal invaziv yöntem, yumurtalık dokusunu koruyabilmesi, hastanın aynı gün taburcu olabilmesi ve gebelik şansını artırmasıyla öne çıkıyor.” Geleneksel cerrahi yöntemlerde, kist çıkarılırken sağlıklı yumurtalık dokusunun zarar görme riski bulunduğunu ve bunun özellikle çocuk sahibi olmak isteyen kadınlarda yumurtalık rezervinin azalmasına neden olabildiğini vurguladı. Bu yeni ameliyatsız tedavi seçeneği ise yumurtalık dokusunu korumayı amaçlayarak, bu riski minimize etmeyi hedefliyor.
Doç. Dr. Fırat Tülek: “Ultrason eşliğinde gerçekleştirilen işlem; vajinal ultrason eşliğinde ince bir iğne yardımıyla yapılıyor. Kistin içindeki sıvı boşaltıldıktan sonra kist boşluğuna belirli süre özel oranda etil alkol uygulanıyor. Böylece kist duvarındaki hücreler etkisiz hale getiriliyor ve zamanla kistin küçülmesi hatta tamamen yok olması sağlanabiliyor. Karında kesi yapılmıyor, dikiş gerekmiyor ve birkaç saat sonra hasta taburcu edilerek günlük yaşamlarına dönmeleri mümkün oluyor.”
Bu yöntem, şiddetli ağrı ve doğurganlık üzerindeki olumsuz etkileriyle bilinen endometriozis tedavisinde önemli bir alternatif sunuyor. Özellikle daha önce ameliyat geçirmiş ancak çikolata kisti yeniden oluşmuş hastalarda da ethanol skleroterapinin önemli bir seçenek olduğunu belirten Doç. Dr. Tülek, yumurtalık rezervi azalmış kadınlarda tekrarlayan cerrahi uygulamaların her zaman tercih edilmeyebileceğini, bu yöntemin ise uygun hastalarda güvenle tekrar edilebileceğini ifade etti. Çalışmalar, kistin yeniden oluşma riskinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu ve bunun cerrahi tedaviyle benzer düzeyde seyrettiğini gösteriyor.
Doğru Hasta Seçimi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Her tıbbi yöntemde olduğu gibi, Ethanol Skleroterapi'de de doğru hasta seçimi büyük önem taşıyor. Doç. Dr. Tülek, yöntemin her hastaya uygulanamayacağını vurguladı. Kanser şüphesi bulunan kistlerde, aktif enfeksiyonu olan hastalarda veya yaygın endometriozis nedeniyle cerrahi müdahale gerektiren durumlarda bu tedavi uygulanamıyor. Bu nedenle, tedavi kararının alınmadan önce mutlaka ayrıntılı bir muayene yapılması ve kişiye özel değerlendirme sonrasında verilmesi gerektiğinin altını çizdi. Bu yaklaşım, hastanın genel sağlık durumu ve kistin özellikleri göz önünde bulundurularak en uygun tedavi yolunun belirlenmesini sağlıyor.
