Antalya’nın ev sahipliğini üstlendiği Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) sürecinde, küresel ısınma ve sağlık arasındaki bağlantılar üzerine önemli bir panel gerçekleştirildi. Türkiye Belediyeler Birliği ile Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği’nin ortaklaşa düzenlediği bu oturum, Dünya Sağlık Örgütü Pavyonu’nda “Sağlıklı Şehirler, Dayanıklı Topluluklar: Tek Sağlık Perspektifinden Yerel İklim Eylemi” başlığı altında toplandı. İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay’ın moderatörlüğünü yürüttüğü çalıştayda, iklim değişikliğinin yarattığı risklere karşı kırılgan grupların korunması, yerel yöneticilerin bilimsel verilere dayalı politika üretme sorumluluğu ve kurumlar arası sinerjinin güçlendirilmesi gibi kritik başlıklar masaya yatırıldı.
Tek Sağlık Yaklaşımıyla Ekosistem Bütünlüğü Vurgusu
Oturumun ilk bölümünde, iklim riskleri sadece insan odaklı değil, bütünsel bir ekosistem perspektifiyle değerlendirildi. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Çiğdem Çağlayan, iklim değişikliğinin Türkiye genelinde insan, hayvan ve çevre sağlığı üzerindeki somut etkilerine dair güncel bilimsel verileri katılımcılarla paylaştı. Çağlayan, Tek Sağlık yaklaşımının yalnızca insan ve hayvan sağlığını paralel olarak ele almakla kalmadığını, bunun yerine doğadaki ekosistemin de bu dengede ayrılmaz ve merkezi bir parçası olduğunu vurgulayarak, konunun çok boyutlu yapısına dikkat çekti.
Bu bağlamda Türkiye Belediyeler Birliği Genel Sekreter Yardımcısı Şengül Altan Arslan, söz konusu yaklaşımın belediye hizmetlerinde hayata geçirilebilmesinin ancak güçlü kurumsal iş birlikleri ve yerel yönetimler arasında kurulacak etkin koordinasyonla mümkün olacağını belirtti. Arslan, belediyelerin tek başına bu karmaşık sorunları çözmede zorlanabileceğini, bu nedenle ulusal ve uluslararası düzeyde destek mekanizmalarının devreye alınmasının stratejik önemini hatırlattı.
Bilimsel Veriden Somut Uygulamaya Geçişte Zorluklar ve Çözümler
Panelin ikinci ayağında ise teori ile pratiğin buluştuğu noktalar, yani bilimsel verilerin belediye politikalarına nasıl entegre edilebileceği tartışıldı. Özellikle gıda güvenliği ve vektör kaynaklı hastalık risklerinin tespit edilmesinde şehirlerin izlemesi gereken yol haritaları, sıcaklık artışlarına karşı geliştirilen sağlık eylem planlarında önceliklendirilmesi gereken alanlar ve en savunmasız kesimlerin haklarının yerel düzeyde nasıl güvence altına alınacağı detaylandırıldı.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi Baş Bilim İnsanı Dr. Carlos Gonçalo das Neves, iklim değişiminin gıda güvenliğini ve sağlık risklerini yeniden şekillendirdiğine işaret etti. Ayrıca Cork Sağlıklı Şehirleri Siyasi Temsilcisi Tony Fitzgerald, video mesajıyla küresel ölçekteki deneyimleri aktardı. Kapasitesi sınırlı olan bazı belediyelerin teknik uzmanlığa ve uygulamaya dönük rehberliklere erişimini kolaylaştırmak için üniversiteler, ulusal kurumlar ve sivil toplum örgütleriyle oluşturulacak iş birliği ağlarının ne kadar hayati olduğu konuşuldu. Oturum, konuşmacıların şehirlerin geleceği açısından belirleyici gördükleri öncelikleri özetlemesi ve katılımcı sorularının yanıtlanmasıyla sona erdi.
