İzmir Büyükşehir Belediyesi, kentte meydana gelebilecek olası bir depremin yaratacağı hasarı önceden belirleyebilmek, afet hazırlık süreçlerini güçlendirmek ve karar alma mekanizmalarına destek olmak amacıyla yenilikçi bir adım attı. Bu kapsamda, "İZMİR-SAFE Deprem Ön Hasar Tahmin ve Karar Destek Sistemi" hayata geçiriliyor. Sistem, bina hasarlarından ulaşım aksaklıklarına, altyapı sorunlarından acil durum ekiplerinin erişimine kadar geniş bir yelpazede deprem senaryolarının kritik sonuçlarını tek bir dijital platformda bir araya getiriyor. Bu sayede İzmir, afetlere karşı daha dirençli bir kent olma yolunda önemli bir araç edinmiş oluyor.
Kapsamlı Veri Entegrasyonu ve Analiz Yeteneği
İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin Deprem Master Planı çerçevesinde geliştirilen İZMİR-SAFE, olası bir sarsıntı sonrası kentin hangi bölgelerinde ne tür zorlukların yaşanabileceğini önceden belirlemeyi ve buna göre müdahale planlarını şekillendirmeyi hedefliyor. Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı bünyesinde yürütülen bu çalışma, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı modern bir karar destek platformu olarak tasarlandı. Belediyenin elindeki yapı envanteri, ulaşım ağları, altyapı sistemleri, mikrobölgeleme çalışmaları ve diğer kentsel verilere ilişkin tüm bilgiler, bu sistem üzerinde entegre edilerek deprem senaryolarının olası etkileri detaylı bir şekilde ortaya konuluyor. Bu entegrasyon, sadece tekil bir yapıya odaklanmak yerine, kentin genelindeki karmaşık etkileşimleri anlamayı mümkün kılıyor.
İZMİR-SAFE'in analiz yeteneği, sadece binalardaki hasarı öngörmekle sınırlı kalmıyor; kentin tüm dinamiklerini kapsayacak şekilde geniş bir perspektif sunuyor. Sistem; binalarda meydana gelebilecek hasarların yanı sıra, yolların kapanması, ulaşım ve erişilebilirlik sorunları, kritik hizmetlere (hastaneler, toplanma alanları gibi) ulaşım zorlukları ile içme suyu ve atık su gibi hayati altyapı sistemlerinde oluşabilecek hasarları birbirleriyle bağlantılı bir biçimde analiz ediyor. Örneğin, olası bir depremde ağır hasar görmesi beklenen binalar belirlendiğinde, bu yapıların çevredeki ana yolları nasıl etkileyebileceği, yani yolların kapanma potansiyeli anında hesaplanabiliyor. Bir yolun kapanması durumunda, itfaiye ve ambulans gibi acil durum ekiplerinin hastanelere, sağlık tesislerine veya afet sonrası toplanma alanlarına ulaşım güzergahlarının nasıl değişeceği ve alternatif rotalar da görüntülenebiliyor. Aynı analiz kapsamında, belirlenen riskli bölgelerde içme suyu ve atık su altyapısında meydana gelebilecek olası sorunlar da eş zamanlı olarak değerlendirilerek bütüncül bir risk tablosu oluşturuluyor.
Afet Öncesi Hazırlıkta Stratejik Rolü
Bu sistem, yalnızca bir deprem felaketi gerçekleştikten sonra kullanılacak pasif bir araç olmanın ötesinde, afet öncesi hazırlık ve risk azaltma çalışmalarının kritik bir bileşeni olarak konumlandırılıyor. İZMİR-SAFE, farklı deprem senaryolarının önceden modellenmesine imkan tanıyarak, hangi bölgelerde senaryo etkilerinin daha yoğun hissedilebileceğini, ulaşımın nerelerde ciddi aksaklıklar yaşayabileceğini ve kritik hizmetlerin hangi noktalarda olumsuz etkilenebileceğini önceden görmeyi sağlıyor. Elde edilen bu kapsamlı verilerin, afet öncesinde alınacak önleyici tedbirlerin ve oluşturulacak müdahale planlarının daha isabetli ve etkin bir şekilde hazırlanmasına büyük katkı sağlaması amaçlanıyor. İZMİR-SAFE'in temel amacı, deprem meydana geldikten sonra ne yapılacağını beklemek yerine, felaket gerçekleşmeden önce olası tabloyu tüm detaylarıyla gözlemlemek ve İzmir kentini bu öngörülere göre proaktif bir şekilde hazırlamaktır. Bu stratejik yaklaşım, can ve mal kayıplarını en aza indirme potansiyeli taşıyor.
