İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Kosova'ya gerçekleştirdiği iki günlük çalışma ziyareti kapsamında başkent Priştine'de yoğun temaslarda bulundu. Ziyaret süresince Başbakan Albin Kurti başta olmak üzere dört bakan, çeşitli belediye başkanları ve Kosova Ticaret Odası Başkanı ile bir araya gelen Başkan Tugay, İzmir ile Kosova arasında ekonomi, yatırım, kültür, turizm, spor, gençlik, sağlık ve yerel yönetimler gibi geniş bir yelpazede çok yönlü iş birliği fırsatlarını değerlendirdi. Görüşmelerde özellikle 2030 Akdeniz Oyunları hazırlıkları, ortak iş forumları düzenlenmesi, "Kosova Günleri" etkinlikleri, sanatçı ve öğrenci değişim programları, doğrudan uçuş seferlerinin başlatılması ve karşılıklı yatırım imkanları gibi öncelikli başlıklar üzerinde duruldu.
Yoğun Temaslar ve Heyetler Arası Görüşmeler
Başkan Dr. Cemil Tugay'ın Priştine programı, Kosova Rumeli Kültür Sanat ve Turizm Derneği heyetinin de eşliğinde oldukça kapsamlı geçti. Ziyaretin ilk gününden itibaren Kosova'nın üst düzey yöneticileriyle bir araya gelen Tugay, Başbakan Albin Kurti ile yaptığı görüşmenin yanı sıra, Başbakan Yardımcısı ve Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP) Genel Başkanı Fikrim Damka, İçişleri Bakanı Xhelal Sveçla, Sanayi, Girişimcilik, Ticaret ve İnovasyon Bakanı Mimoza Kusari-Lila, Gençlik ve Spor Bakanı Blerim Gashani ve Kültür ve Turizm Bakanı Saranda Bogujevci ile de ayrı ayrı istişarelerde bulundu. Yerel yönetimler düzeyinde ise Lipyan Belediye Başkanı Imri Ahmeti ve Priştine Belediye Başkan Yardımcısı Florian Dushi ile görüşmeler gerçekleştirdi. Ayrıca, Kosova Ticaret Odası Başkanı Lulzim Rafuna ile de ekonomik iş birliği potansiyellerini masaya yatırdı.
Bu önemli görüşmelere İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclis Üyeleri İsa Nezir, Neriman Balcı Türkeri ve Şevket Balla ile Dış İlişkiler Dairesi Başkanı Selin Sayın Kapancı da katılım sağladı. Kosova Rumeli Kültür Sanat ve Turizm Derneği heyetinde ise Dernek Başkanı Uğur Şengöz, Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Mustafa Kul, Dernek Başkan Yardımcısı Necmi Şufta ve Yönetim Kurulu Üyesi Sevgi Sert yer alarak, kültürel bağların güçlendirilmesi yönündeki desteklerini ifade ettiler.
İş Birliği Alanları ve Ortak Proje Önerileri
Başbakan Kurti: İzmir Deneyimiyle Güçlenmek İstiyoruz
Programın en dikkat çekici görüşmelerinden biri, Kosova Başbakanı Albin Kurti ile gerçekleşti. Başkan Tugay, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkileri daha somut bir zemine oturtmak amacıyla, önümüzdeki sonbahar döneminde İzmirli iş insanları ve ticaret odası temsilcilerinin katılımıyla Kosova'ya yönelik özel bir organizasyon düzenlenebileceğini belirtti. Ayrıca, Kosovalı iş insanlarını ve kurum temsilcilerini İzmir'de ağırlamaktan memnuniyet duyacaklarını dile getirerek, doğrudan temasların yeni yatırım fırsatları yaratabileceğine dikkat çekti.
Başbakan Kurti ise, Türkiye ile Kosova arasındaki köklü ilişkilerin, İzmir ile Kosova arasında da özel bir bağın oluşmasına zemin hazırladığını vurguladı. Kurti, ekonomik potansiyelin karşılıklı olarak daha iyi anlaşılması için iş insanlarının ziyaretlerinin artırılması çağrısında bulundu. Kosova için enerji, tarım ve inovasyon sektörlerinin öncelikli olduğunu belirten Başbakan Kurti, İzmir'in bu alanlardaki geniş deneyiminden faydalanmak istediklerini ifade etti. Türkiye ile Kosova arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması'nın da ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi için önemli bir fırsat sunduğunu dile getiren Kurti, çevre denetimi, Coğrafi Bilgi Sistemleri, atık yönetimi ve doğal alanların korunması gibi belediyecilik ve çevre konularında da İzmir'in tecrübelerinin değerlendirilebileceğini söyledi. Sağlık alanında da iş birliği olanakları ele alınırken, Kosova'da tedavi imkanı bulunmayan bazı hastaların Türkiye'ye gönderilmesi pratiği üzerinden, İzmir'in güçlü sağlık altyapısıyla ortak çalışmalar geliştirilebileceği belirtildi. 2030 Akdeniz Oyunları da görüşmenin önemli başlıkları arasında yer aldı.
Başkan Tugay ise İzmir'in tarım, çevre, belediyecilik, spor ve altyapı gibi farklı alanlardaki birikimini ve deneyimini Kosova ile paylaşmaya hazır olduklarını ifade etti.
Ekonomik İlişkilerde Karşılıklı Fayda Vurgusu
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Başbakan Yardımcısı ve KDTP Genel Başkanı Fikrim Damka ile gerçekleştirdiği görüşmede, kültürel ilişkilerin ekonomik iş birlikleriyle desteklenmesinin önemine değindi. Tugay, İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak Kosova ile ticaret yapmak veya yatırım gerçekleştirmek isteyen iş insanlarına destek olmaya hazır olduklarını, bu desteğin Kosovalı yatırımcıların İzmir'deki girişimleri için de geçerli olduğunu vurguladı. Kosova'nın ekonomik olarak güçlenmesini önemsediklerini belirten Tugay, iki taraf arasındaki ekonomik ilişkilerin mutlak suretle karşılıklı fayda anlayışıyla geliştirilmesi gerektiğini dile getirdi. Damka ise Türk yatırımlarının Kosova'da önemli ölçüde istihdam sağladığını belirterek, yeni yatırımların artırılması yönündeki beklentilerini ifade etti.
İçişleri Bakanı Sveçla'dan İzmir Davetine Olumlu Yanıt
Başkan Tugay'ın Kosova İçişleri Bakanı Xhelal Sveçla ile yaptığı görüşmede, ekonomik, sosyal ve kültürel ilişkilerin daha da ileriye taşınmasına yönelik öneriler paylaşıldı. Tugay, İzmir ile Kosova arasındaki güçlü dostluk bağlarının somut projelerle perçinlenmesi gerektiğini vurgulayarak, iş insanları, ticaret ve sanayi odaları ile kültür kuruluşları arasındaki doğrudan temasların artırılmasının önemine dikkat çekti. Bakan Sveçla, Türkiye ile Kosova arasındaki ilişkilerin sağlam temellere dayandığını belirterek, İzmir'in sanayi ve üretim kapasitesini yakından takip ettiğini ifade etti. Daha önce İzmir'deki BMC fabrikasını ziyaret ettiğini hatırlatan Sveçla, Türk şirketlerinin üretim deneyiminden Kosova'nın da faydalanabileceğini dile getirdi. İzmir ile kişisel ve ailevi bağlarının bulunduğunu, çocukluk yıllarında ailesiyle İzmir'i ziyaret ettiğini de belirten Sveçla, Başkan Tugay'ın İzmir davetini memnuniyetle kabul edeceğini söyledi.
2030 Akdeniz Oyunları ve Gençlik Alanında İş Birliği
Kosova Gençlik ve Spor Bakanı Blerim Gashani ile bir araya gelen Başkan Tugay, İzmir'in ev sahipliği yapmaya aday olduğu 2030 Akdeniz Oyunları hazırlıklarını değerlendirdi. Bakan Gashani, spor ve gençlik alanlarında İzmir Büyükşehir Belediyesi ile daha kapsamlı bir iş birliği geliştirmek istediklerini dile getirerek, İzmir'in bu konudaki deneyiminden faydalanmak istediklerini belirtti. Karşılıklı ziyaretlerin ve düzenli temasların artırılmasının önemine işaret eden Gashani'ye karşılık Başkan Tugay, İzmir'in büyük organizasyonlardaki tecrübesini Kosova ile paylaşmaya hazır olduklarını ifade etti. Gençlik ve spor alanındaki ortak çalışmaların iki toplum arasındaki ilişkilerin geleceğine önemli katkılar sağlayacağını vurgulayan Tugay, 2030 Akdeniz Oyunları'nın hazırlık sürecinde ihtiyaç duyulan her türlü desteği vermeye hazır olduklarını yineledi. Ayrıca, ekonomik ilişkilerin de karşılıklı fayda temelinde geliştirilmesi gerektiğini vurgulayarak, Türkiye ve İzmir'in güçlenmesinin Kosova'ya, Kosova'nın kalkınmasının da Türkiye ve İzmir'e katkı sağlayacağını belirtti.
Kültür ve Turizmde Ortak Etkinlik Önerileri
Kültür ve Turizm Bakanı Saranda Bogujevci ile yapılan görüşmede ise iki taraf arasındaki tarihsel ve kültürel bağların ortak projelerle güçlendirilmesi üzerinde duruldu. İzmir'de Balkanlar'dan, özellikle Kosova ve Kuzey Makedonya'dan göç etmiş çok sayıda ailenin yaşadığını hatırlatan Başkan Tugay, bu güçlü toplumsal bağın kültür ve turizm alanındaki çalışmalara sağlam bir zemin sunduğunu ifade etti. İzmir'in zengin tarihi mirası, arkeolojik alanları ve turizm potansiyeline dikkat çeken Tugay, sanatçı ve öğrenci değişim programları, ortak konserler ve kültürel etkinliklerin artırılmasını önerdi. 2022 yılında Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi'nde Kosovalı, Türk ve Avrupalı bestecilerin eserlerinin seslendirildiği konseri örnek gösteren Tugay, benzer ortak projelerin yeniden hayata geçirilebileceğini söyledi. İzmir'de "Kosova Günleri" veya karşılıklı kültür ve turizm günleri düzenlenmesini teklif eden Başkan Tugay, müzik, sinema ve gastronomi gibi farklı sanat dallarını bir araya getiren kapsamlı bir program hazırlanabileceğini belirtti. Bakan Bogujevci ise kültür ve turizmin birlikte ele alınmasının yeni iş birliği imkanları yaratacağını ifade ederek, kültürel miras, arkeoloji ve restorasyon alanlarında deneyim paylaşımına açık olduklarını söyledi. İzmir-Priştine arasında doğrudan uçuşların geliştirilmesi de ele alındığı toplantıda Bogujevci, doğrudan ulaşımın sadece kültür ve turizmi değil, iş dünyası arasındaki ilişkileri de güçlendireceğinin altını çizdi.
Sanayi ve Yatırım Fırsatları İçin Sektörel Odaklanma
Sanayi, Girişimcilik, Ticaret ve İnovasyon Bakanı Mimoza Kusari-Lila ile gerçekleşen görüşmede ise iş dünyası arasındaki temasların somut projelere dönüştürülmesi ana gündem maddesi oldu. Görüşmede, iki ülkenin ekonomik potansiyellerini en iyi şekilde değerlendirebilmek adına, karşılıklı üretim ve yatırım yapılabilecek öncelikli sektörlerin belirlenmesi ve bu alanlarda iş birliklerinin teşvik edilmesi gerektiği üzerinde duruldu. Bakan Kusari-Lila, Kosova'nın sanayi ve girişimcilik alanındaki ihtiyaçlarını dile getirerek, İzmir'in bu konudaki deneyiminden ve Türkiye'nin genel üretim kapasitesinden faydalanma arzusunu ifade etti. Bu görüşme, İzmir ve Kosova arasında gelecekteki ticari ve sınai iş birliklerinin yol haritasını çizmek açısından önemli bir adım olarak değerlendirildi.
