İzmir Büyükşehir Belediyesi, olası afetlere karşı daha dirençli ve güvenli bir kent oluşturma hedefiyle sürdürdüğü deprem hazırlık çalışmaları kapsamında Karşıyaka ilçesindeki mikrobölgeleme ve yapı envanteri saha çalışmalarını başarıyla tamamladı. Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen bu geniş kapsamlı proje sayesinde, Karşıyaka'nın 27 mahallesinde yer alan yaklaşık 23 bin bina tek tek mercek altına alınırken, yerin derinliklerine inen sondajlarla deprem riskini ortaya koyacak hayati veriler elde edildi. Bu çalışmalar, İzmir'in gelecekteki afetlere karşı hazırlığını güçlendirmeyi amaçlıyor.

Kapsamlı Saha ve Laboratuvar Araştırmaları

Karşıyaka'da gerçekleştirilen mikrobölgeleme çalışmaları, zeminin jeolojik yapısını detaylı bir şekilde anlamak için yoğun bir saha araştırmasını içerdi. İlçenin farklı noktalarında toplam 113 sondaj kuyusu açıldı ve bu kuyuların bazıları yerin tam 400 metre derinliğine kadar ulaştı. Yaklaşık 7 bin metrelik bir sondaj çalışması gerçekleştirilirken, zemin profilinin ayrıntılı ve gerçeğe en yakın biçimde incelenmesini sağlayan 100 Konik Penetrasyon Testi (CPT) uygulandı. Bu testler, zeminin taşıma kapasitesi ve sıkılığı hakkında önemli bilgiler sunar. Saha çalışmalarının yanı sıra, alınan zemin numuneleri üzerinde laboratuvar ortamında yaklaşık 6 bin farklı deney yapıldı. Bu deneyler sayesinde bölgenin jeolojik, jeofizik ve geoteknik özellikleri ayrıntılı bir şekilde belirlendi. Olası diri fay hatlarının konumlarını ve özelliklerini tespit etmek amacıyla dört paleosismolojik hendek açılırken, yerel zemin koşullarını belirlemek için de yaklaşık 650 jeofizik ölçüm yapıldı. Elde edilen tüm bu bilimsel verilerle anakaya derinliği, zemin büyütmesi, yeraltı suyu durumu ve sıvılaşma potansiyeli gibi jeolojik tehlikeler detaylı olarak değerlendirildi, böylece bölgenin deprem davranışına ilişkin kapsamlı bir röntgen çekilmiş oldu.

Yapı Envanteri ve Dijital Kimlik Sistemi

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin depreme hazırlık sürecindeki bir diğer kritik ayağını ise yapı envanteri çalışmaları oluşturuyor. 30 Ekim 2020 İzmir depreminin ardından başlatılan bu çalışmalarla Bayraklı ve Bornova ilçelerinde toplam 94 bin 733 yapının envanteri daha önce çıkarılmıştı. Karşıyaka'da ise Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) İnşaat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi ile iş birliği içinde yürütülen çalışmalar sonucunda 27 mahalledeki yaklaşık 23 bin yapı incelendi. İki aşamalı olarak tasarlanan projenin saha kısmı tamamlanmış olup, arşiv tarama ve proje dijitalleştirme süreçleri devam etmektedir. Çalışmanın Ekim ayında tamamlanmasıyla birlikte, Karşıyaka'daki her bir yapı için özel bir “bina kimlik belgesi” hazırlanması planlanıyor. Bu dijital sistem sayesinde ilçe sakinleri, yaşadıkları bina hakkında detaylı bilgilere kolayca erişebilecekler. Bina kimlik belgesi, yapıların ruhsat ve proje bilgileri, güncel deprem mevzuatına uygunluk verileri ve binaya en yakın üç toplanma alanı bilgisi gibi önemli detayları tek bir platformda sunacak. Vatandaşlar bu bilgilere https://www.bizizmir.com/ adresindeki “yapı envanter” uygulaması üzerinden ulaşabilecekler.

Karşıyaka'da tamamlanan saha ve laboratuvar çalışmalarının ardından, elde edilen verilerin değerlendirme ve raporlama süreci titizlikle sürdürülüyor. Bu çalışmalar sonucunda ortaya çıkacak bilimsel veriler, İzmir Deprem Master Planı'nın hazırlanmasına güçlü bir altyapı sağlayacak. Bornova ve Karşıyaka'daki araştırmaların tamamlanmasının ardından mikrobölgeleme çalışmalarının bir sonraki durakları Konak ve Bayraklı ilçeleri olacak. Bu ilçelerde de benzer jeolojik, jeofizik ve geoteknik araştırmalarla afet tehlikeleri ve riskleri bilimsel yöntemlerle belirlenecek, böylece kentin güvenli kentleşme politikalarına yön verilecek. İzmir Büyükşehir Belediyesi, bu kapsamlı mikrobölgeleme ve yapı envanteri çalışmalarıyla kenti deprem başta olmak üzere tüm doğal afetlere karşı daha dirençli hale getirmeyi ve bilimsel verilere dayalı planlama anlayışıyla geleceğin güvenli yaşam alanlarını inşa etmeyi hedefliyor.