2026 indirim döneminin yaklaşmasıyla birlikte, çevrimiçi alışveriş davranışlarında nesiller arası belirgin farklılıklar ve buna bağlı siber güvenlik riskleri dikkat çekiyor. Kaspersky'nin Türkiye dahil 7.200 tüketiciyle gerçekleştirdiği küresel araştırmaya göre, dijital pazarlama kanallarındaki tercihler dolandırıcıların stratejilerini de şekillendiriyor. Genç tüketiciler sosyal medya platformlarına yönelirken, yaşlı kesim daha geleneksel arama motorları ve markanın resmi web sitelerini kullanıyor. Bu ikili yapı, siber suçluların hem yapay zeka destekli deepfake içeriklerle gençleri hem de e-posta üzerinden gerçekleştirilen kimlik avı saldırılarıyla yaşlıları hedef almasına zemin hazırlıyor.

Sosyal Medya Devri ve Derin Sahte Tehlikeleri

Araştırma sonuçlarına göre Z kuşağı ve Y kuşağı, kampanyaları keşfetmek için en çok sosyal medya ve içerik üreticilerine güveniyor. Tüm katılımcılar arasında bu kanalı tercih eden oran %41 iken, Z kuşağında bu oran %48'e, Y kuşağında ise %45'e yükseliyor. Özellikle Z kuşağının %19'u yapay zeka destekli önerilerin, %20'si ise mesajlaşma uygulamalarındaki iletişimin satın alma kararlarını etkilediğini belirtiyor. Ancak bu eğlence odaklı alışveriş deneyimi, siber tehditlerin yayılmasını da kolaylaştırıyor. Siber suçlular, TikTok ve Instagram gibi platformlarda gerçekte var olmayan ürünleri satmak için yapay zeka ve deepfake teknolojilerini aktif şekilde kullanıyor.

Dolandırıcılar, yapay zeka ile oluşturduğu karakterler aracılığıyla el yapımı olduğu iddia edilen veya mucizevi etki vaat eden sağlık ürünlerini tanıtıyor. Tüketiciler ya çok daha düşük fiyata satılan seri üretim ürünlerle karşılaşarak hayal kırıklığı yaşıyor ya da ödedikleri parayı tamamen kaybediyor. Ürün görselleri ve açıklamalarının yapay zeka tarafından üretilmiş olması, teslim edilen malların sunulanlardan önemli ölçüde farklı olmasına neden oluyor. Kaspersky, kullanıcıları şu önlemleri almaya çağırıyor:

  • Satıcı profilini dikkatlice inceleyin; yakın zamanda açılmış hesaplar veya sık değiştirilen kullanıcı adları şüpheli işaretlerdir.
  • Yorumları kontrol edin; bot hesapların tekdüze ifadeleri veya kapalı yorum sistemi temkinli olunması gerektiğini gösterir.
  • Yapay zeka içeriğine özgü hatalara (karışık saç telleri, havada süzülen nesneler) dikkat edin.
  • Etiketli yapay zeka içeriklerine rağmen, etiketsiz paylaşımlar uyarı işareti olarak değerlendirilmelidir.
  • Güvenli ödeme sistemlerini (Instagram Checkout, PayPal vb.) kullanın; doğrudan banka transferlerinden kaçının.

Baby Boomers Hedefinde Kimlik Avı ve E-Posta Saldırıları

61 yaş ve üzerindeki Baby Boomer kuşağı, dijital alışverişte daha geleneksel yöntemlere sadık kalıyor. Bu grubun %38'i indirimleri arama motorları üzerinden bulurken, %39'u doğrudan marka web sitelerini ziyaret ediyor. İlginç bir şekilde, Baby Boomers özel teklifleri aramakla ilgilenmeyen tek grup olarak öne çıkıyor; katılımcıların %11'i bu konuda herhangi bir ilgi duymadığını belirtiyor. Bu oran, tüm yaş grupları arasında en yüksek seviyede yer alıyor.

E-postalar, kuşaklar arası benzerlik gösteren ancak aynı zamanda siber suçluların öncelikli hedefi olan bir kanal olmaya devam ediyor. Y, X ve Baby Boomer kuşaklarının yaklaşık %30'u için kampanya içerikli e-postalar hala önemli bir bilgi kaynağı. Buna karşılık Z kuşağında bu oranın %26'ya gerilediği görülüyor. Siber suçlular, tüketicilerin aşina olduğu ve güvendiği bu kanalları kullanarak kimlik avı (phishing) saldırıları düzenliyor. Yaşlı tüketicilerin yaklaşık üçte biri, e-posta üzerinden gerçekleştirilen bu tür saldırıların hedefi oluyor.

Kaspersky, güvenli alışveriş için URL adreslerindeki yazım hatalarını kontrol etmenin, olağan dışı indirimlere karşı temkinli olmanın ve anti-phishing bileşeni bulunan güvenlik yazılımlarının (Kaspersky Premium gibi) kullanımının kritik önem taşıdığını vurguluyor. Ayrıca, e-posta veya mesajlaşma uygulamalarından gelen bağlantılarla sitelere erişildiğinde ekstra dikkatli olunması, iade politikası olmayan satıcılardan kaçınılması öneriliyor.