İzmir'in en büyük yeşil alanlarından biri konumundaki Kültürpark, biyolojik çeşitliliğiyle dikkat çekmeye devam ediyor. Park içinde son dönemde İskender papağanlarının (Palaeornis eupatria) tekrar görülmesi, bölgenin kuş göçmenleri ve yerleşik türler için önemli bir yaşam merkezi olduğunu kanıtlayan gelişmeler arasında yer alıyor. Türkiye'de doğada üreyen iki papağan türünden biri olan bu nadir kuşun varlığı, Kültürpark'ın sadece yeşil papağanlara değil, farklı ekolojik nişlere de ev sahipliği yaptığını gösteriyor.
Tarihsel Köken ve Türün Özellikleri
Anavatanını Pakistan, Afganistan ve Tayland gibi ülkelerin oluşturduğu İskender papağanının, Türkiye topraklarına girişi 1970'li yıllara dayanmaktadır. İlk olarak İstanbul'da kaydedilen tür, zamanla farklı şehirlere yayılarak İzmir'deki popülasyonunu güçlendirmiştir. İzmir'de ilk tespitlerin 1990'lı yıllara ait olduğu belirtilmektedir. Büyük İskender'in fetihleri sırasında Hindistan'da karşılaştığı ve Avrupa'ya getirdiği rivayetiyle adını taşıyan bu tür, Avrupalılar tarafından bu tarihsel hikayedan esinlenerek isimlendirilmiştir.
Rehber Adem Akyol'un aktardığı bilgilere göre, İskender papağanı yaklaşık 50 santimetre boyuyla yeşil papağana (Alexandrinus krameri) göre daha iridir. Her iki türün fiziksel benzerlikler taşıması nedeniyle karıştırılabildiği ancak detaylı bakıldığında ayırt edilebildiği ifade ediliyor. İskender papağanının belirgin özellikleri arasında büyük ve kırmızı gagası ile sırt kısmındaki pembe bantlar bulunurken, yeşil papağanın daha küçük yapısı, ufak gagası ve mat renk tonu ile ayrıldığı vurgulanıyor.
Ekosistemde Önemli Bir Rol
Kültürpark, yıl boyunca 50'nin üzerinde kuş türüne ev sahipliği yapan dinamik bir ekosisteme sahiptir. Göç dönemlerinde parka gelen farklı türler burada beslenmekte, dinlenmekte ve ağaçlara yuva kurmaktadır. Düzenli olarak yaklaşık 25 kuş türünün üreme faaliyetlerini sürdürdüğü alanda, İskender papağanının da gözlemlenmesi bölgenin nadir türler için de sığınak niteliğinde olduğunu gösteriyor. Özellikle Zeytin Sahnesi önündeki havuz çevresi ve palmiyelerin bulunduğu bölgelerde sıkça rastlanan papağanlar, parkın bitki örtüsüyle uyumlu bir yaşam sürüyor.
Bugünkü doğal zenginliğin temelinin geçmişteki ağaçlandırma çalışmaları oluşturduğu hatırlatılıyor. Büyük İzmir yangını sonrasında alanın canlandırılması amacıyla Afrika, Asya ve Uzakdoğu'dan getirilen 7 binden fazla ağaç, hem peyzajı şekillendirmiş hem de tropikal kuşların barınma ve beslenme ihtiyaçlarını karşılamıştır. Yeşil papağan ve İskender papağanı gibi türler, bu ağaçların meyve ve tohumlarıyla beslenerek parkta kalıcı yaşam alanları bulmuştur.
Kuş gözlemciliğine ilgi duyan vatandaşlar, deneyimli rehberlerle eşlik edilen etkinliklere katılabilir. Bu etkinlikler, "Yeşil İzmir" Instagram sayfası üzerinden duyurulmakta ve ilgili platformdan takip edilerek katılım sağlanabilmektedir. Kültürpark, bu sayede sadece halka açık bir dinlenme alanı olmakla kalmayık, aynı zamanda doğa eğitimi ve farkındalık oluşturma noktasında da aktif rol oynamaktadır.
