İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), kentin kültürel dokusunu koruma ve yeniden canlandırma çalışmaları kapsamında Beyoğlu’ndaki tarihi Kuyumcu Han’ı farklı bir işlevle İstanbul’a kazandırdı. 2022 yılında başlayan kapsamlı restorasyon sürecinin ardından kapılarını açan yapı, artık Şehir Araştırmaları Merkezi olarak hizmet veriyor. Bu önemli kültür merkezinin açılış töreni, Beyoğlu Perşembe Pazarı’nda gerçekleştirildi.
Tören Katılımcıları ve Konuşmalar
Açılışa katılan isimler arasında İBB Başkanvekili Nuri Aslan, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç ve İBB Genel Sekreteri Prof. Dr. Volkan Demir yer aldı. Ayrıca Tarihi Kentler Birliği yöneticileri, çeşitli ilçe belediye başkanları, vakıf temsilcileri, akademisyenler ve vatandaşlar da törende hazır bulundu. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan programda, İBB Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat ile Mansur Yavaş ve Nuri Aslan tarafından konuşmalar yapıldı.
Dört Kurum Bir Arada Buluştu
Şehir Araştırmaları Merkezi projesiyle Tarih Vakfı, Tarihi Kentler Birliği, Türkiye Anıt Çevre Turizm Değerlerini Koruma Vakfı (TAÇ Vakfı) ve İBB Miras tek çatı altında toplanıyor. İlk konuşmayı yapan İBB Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat, projenin çok paydaflı iş birliğinin sonucu olduğunu vurguladı. Polat, binanın Galata bölgesindeki stratejik konumuna dikkat çekerek, yapının 1360’lı yıllarda Cenevizliler tarafından kurulan koloni bölgesi sur içi hattında yer aldığını belirtti. Bölgenin tarihteki farklı adlarıyla (Yorgancılar, Kürkçüler veya Balıkçılar Pazarı) anıldığını ifade eden Polat, buranın dünyanın ilk serbest ticaret bölgelerinden biri olduğunu anlattı.
Polat, yapının 19. yüzyılda sarraflık ve bankerlik faaliyetleriyle bağlantılı olduğunu, arşiv kayıtlarında eski Komando Hanı ile ilişkisinin tespit edildiğini söyledi. Binanın 2023 yılında İBB mülkiyetine geçtiğinde hali hazırda işgal altında ve bakımsız olduğunu belirten Polat, restorasyon öncesi durumdan günümüzdeki modern araştırma merkezine dönüşümü detaylandırdı. Tarih Vakfı’nın Zindan Han’daki çalışmalarını bu yeni mekana taşıyacağını, TAÇ Vakfı’nın Eminönü’ndeki sorunlar nedeniyle buraya taşındığını ve Tarihi Kentler Birliği’nin de ana binası olarak kullanacağını açıkladı.
Kent Hafızası ve Kültürel Miras Vurgusu
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş ise Tarihi Kentler Birliği’nin misyonuna değinerek, geçmişte moloz yığını olarak görülen eserlerin bugün mücevher gibi korunduğunu ifade etti. Yavaş, “Eserlerini kaybeden kentler de kimliklerini yitirirler” sözleriyle, kent hafızasının korunmasının önemini dile getirdi. Milli Mücadele Rotası ve somut olmayan kültür mirasının da bu bilinçle desteklenen alanlar olduğunu belirten Yavaş, yapılan çalışmanın etrafındaki bölgeye de olumlu etkiler sağlayacağına inandığını kaydetti.
