Dünya Nükleer Günleri forumunun “İş Günü” programı kapsamında düzenlenen “İnsanlar ve Gezegen için Nükleer Enerji” başlıklı genel oturumda, küresel enerji sektörünün mevcut dinamikleri ve nükleer teknolojilerin stratejik önemi masaya yatırıldı. Bu önemli toplantıya Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, Dünya Nükleer Birliği Genel Direktörü Sama Bilbao y Leon, Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Kazakistan Cumhuriyeti Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Almasadam Satkaliyev, Özbekistan Cumhuriyeti Enerji Bakanlığına bağlı Nükleer Enerjiyi Geliştirme Ajansı Direktörü Azim Ahmedhadjayev, BRICS Nükleer Enerji Platformu Baş Koordinatörü Elzi Pule ile Paks II Ltd. Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Başkanı Attila Sagodi katıldı. Oturumun odak noktasını, nükleer teknolojilerin dünya çapındaki kritik sorunların çözümündeki merkezi rolü oluşturdu.

Jeopolitik İstikrar ve İklim Değişikliğine Karşı Teknolojik Çözüm

Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, konuşmasında nükleer enerjinin günümüzün üç temel sorunu olan iklim değişikliği, enerji dönüşümü ve jeopolitik istikrarsızlığın üstesinden gelmeyi mümkün kılan tek teknoloji olduğunu belirtti. Likhachev, Rusya'nın nükleer güç santralleri inşa etmeyi ve nükleer teknolojileri geliştirmeyi hiçbir zaman bırakmadığını vurguladı. Bu tutarlı yaklaşımın, Rosatom'un sektörün geleceğine ilişkin özgün bir vizyon geliştirmesine ve alanında lider konuma ulaşmasına imkân sağladığını ifade etti.

Mevcut kaynakların daha verimli kullanılmasına yönelik çalışmaların, geleceğin nükleer enerji sektörünün şekillenmesinde belirleyici olacağını kaydeden Likhachev, Rosatom'un bu doğrultudaki hedeflerini de değerlendirdi. Rosatom, bu yüzyılın ortasına kadar Rusya'da termal nötron reaktörleri ile hızlı nötron reaktörlerinin birlikte kullanıldığı ve nükleer yakıt çevriminin kapatıldığı iki bileşenli bir nükleer enerji sistemini hayata geçirmeyi planlıyor. Rus nükleer enerji uzmanlarının hâlihazırda geliştirmekte olduğu dördüncü nesil reaktör teknolojileri, kullanılmış nükleer yakıtın tekrar tekrar yeniden işlenmesi sayesinde nükleer enerji üretiminde atık miktarını neredeyse sıfıra indirecek ve kullanılabilir yakıt kaynaklarını artıracak.

Likhachev, Rosatom'un bu alandaki yaklaşımını şu sözlerle özetledi: “Günümüzde giderek daha fazla ülke, nükleer enerjiyi enerji karmasının önemli bir parçası hâline getiriyor. Nükleer enerjinin çevre dostu niteliği, enerji dönüşümündeki kilit rolü ve tüm ülkelerin nükleer teknolojilere eşit erişiminin sağlanması, günümüz küresel enerji gündeminin temel yönelimini oluşturuyor. Rosatom, çözümlerini her zaman iş ortaklarına sundu, bilgi birikimini ve teknolojilerini paylaştı. Bundan sonra da aynı yaklaşımı sürdürmeye devam edeceğiz.”

Bölgesel Stratejiler ve Uranyum Rezervlerinin Önemi

Oturumda ayrıca bölge ülkelerinin nükleer enerjiye bakışı ve stratejik planlamaları da detaylandırıldı. Macaristan'da nükleer enerji, hem halk hem de ülke ekonomisi için güvenli, uygun maliyetli ve istikrarlı bir enerji kaynağı sağladığından toplumun geniş desteğini görüyor. Gelecek vadeden nükleer enerji sektörü, gençler için de cazip bir alan olma özelliği taşıyor.

Kazakistan Cumhuriyeti Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Almasadam Satkaliyev de konuşmasında, ülkenin uranyum rezervleri bakımından dünyada ikinci sırada yer aldığını ve küresel uranyum üretiminin yaklaşık yüzde 40'ını karşıladığını belirtti. Uranyumu yalnızca bir ihracat ürünü olarak değil, aynı zamanda kendi enerji sektörünün ve ekonomisinin gelişimi açısından stratejik bir kaynak olarak değerlendiren Satkaliyev, Kazakistan'ın artan elektrik ihtiyacını karşılamak ve kapsamlı bir nükleer sanayi ve bilim kümesi oluşturmak amacıyla üç nükleer güç santrali inşa etmeyi planladığını açıkladı. Nitelikli uzmanların yetiştirilmesine ve insan kaynağının geliştirilmesine özel önem verdiklerini vurgulayan yetkili, sektörün uzun vadeli gelişimi açısından en az 100 yıllık ihtiyacı karşılayabilecek stratejik uranyum rezervlerinin oluşturulmasının büyük önem taşıdığını ifade etti.

Enerji üretiminin yanı sıra nükleer teknolojilerin tıp, tarım ve diğer alanlardaki kullanımını da geliştirmeyi hedeflediklerini belirten Satkaliyev, Kazakistan'ın kendi teknolojilerini geliştirirken Rusya, Çin ve Avrupa ülkeleri dâhil olmak üzere nükleer enerji sektörünün küresel liderleriyle iş birliğini de genişlettiğini kaydetti.