Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Kazakistan Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev, Rusya'nın Omsk şehrinde gerçekleştirilen 22. Rusya-Kazakistan Bölgelerarası İş Birliği Forumu kapsamında kapsamlı bir görüşme gerçekleştirdi. İki lider, Rusya-Kazakistan arasındaki stratejik ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve uluslararası iş birliği konularını ele aldı. Görüşmede, iki ülkenin karşılıklı ticaret hacmini artırma, ortak yatırım projelerini geliştirme ve insani bağları güçlendirme hedefleri vurgulandı. Forum, ikili ilişkilerin derinleştirilmesi adına önemli bir platform sunarken, üst düzey yetkililer ve iş dünyası temsilcileri de bir araya geldi.

Devlet başkanları, ikili görüşmeleri öncesinde, iki ülke arasındaki iş birliğini detaylandıran bilgi stantlarını ziyaret etti. Stantlardaki sunumlar, Rusya-Kazakistan Hükümetlerarası İş Birliği Komisyonu Rus Eş Başkanı ve Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksey Overçuk ile Kazakistan Başbakan Yardımcısı ve Yapay Zekâ Bakanı Jaslan Madiyev tarafından yapıldı. Ziyaretin ardından liderler, Rusya ve Kazakistan arasındaki mevcut durumu ve geleceğe yönelik planları değerlendirmek üzere bir araya geldi.

Ekonomik İş Birliği ve Yatırım Potansiyeli

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Omsk'ta ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, ilk Bölgeler Forumu'nun 2003 yılında yine bu şehirde düzenlendiğini hatırlattı. Putin, ikili ilişkilerin sadece sözde değil, fiiliyatta da stratejik bir nitelik taşıdığını ve bunun en önemli göstergesinin artan ticaret hacmi olduğunu belirtti. Rusya lideri, geçtiğimiz yıl ikili ticaret hacminin 27,8 milyar ABD dolarına ulaştığını, bu yılın ilk beş ayında ise yüzde 4'ün üzerinde bir artış kaydedildiğini açıkladı. Bu olumlu ivmenin güçlü geleceğe yönelik beklentilerin temelini oluşturduğunu ifade eden Putin, yatırımların bu beklentilerin merkezinde yer aldığını vurguladı.

Putin'in açıklamalarına göre, Rus şirketlerinin katılımıyla yaklaşık 30 milyar ABD doları değerinde 70 ortak yatırım projesi yürütülüyor. Bu durumun Rusya'yı Kazakistan ekonomisinin en büyük yatırımcısı konumuna getirdiğini belirten Putin, iş birliğinin metalurji, makine sanayi, enerji, ilaç sektörü ve birçok farklı alanı kapsadığını sözlerine ekledi. Kazakistan Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev de, Omsk'a davet edildiği için teşekkür ederek, Astana ile Omsk arasındaki coğrafi yakınlığa dikkat çekti ve iki ülkenin dünyanın en uzun kesintisiz kara sınırını paylaştığını, bu sınırın bir dostluk ve iş birliği sınırı olduğunu vurguladı.

Tokayev, ikili ticaret hacminin geçtiğimiz yıl yaklaşık 28 milyar ABD dolarına ulaştığını teyit ederken, bu yılın ilk beş ayındaki göstergelerin son derece olumlu seyrettiğini belirtti. Rusya'nın Kazakistan ekonomisine en fazla yatırım yapan ülke olduğunu yineleyen Tokayev, Rus yatırımlarının toplamının yaklaşık 30 milyar ABD dolarına ulaştığını ifade etti. Ayrıca, birlikte belirlenen 177 umut vadeden sanayi projesinin bulunduğunu, bunlardan 122'sinin halihazırda hayata geçirildiğini ve bu projelerin toplam değerinin 53 milyar ABD doları olduğunu dile getirdi. Tokayev, günümüzün zorlu jeopolitik koşullarında bu rakamların son derece önemli olduğunu sözlerine ekledi.

Eğitim, Kültür ve Bölgesel İş Birlikleri

İnsani ilişkiler alanındaki iş birliğine de büyük önem verildiğini belirten liderler, özellikle eğitimin öncelikli konular arasında yer aldığını vurguladı. Binlerce Kazakistan vatandaşının Rus üniversitelerinde eğitim gördüğü ifade edilirken, Omsk'ta Kazak Milli Üniversitesi'nin bir şubesinin açılmış olması özel olarak vurgulandı. Putin, Rus öğrencilerine tahsis edilen 100 devlet bursu için Tokayev'e teşekkür etti. Tokayev ise, bu projeye ve diğer tüm ortak projelere verdiği destekten dolayı Putin'e şükranlarını sundu ve Rus Hükûmeti'nin aktif çalışmalarını takdir etti. Eğitim alanında Sirius Projesi kapsamında Almatı ve Astana'da iki okulun inşasına başlandığı bilgisi paylaşıldı.

Uluslararası platformlarda da aktif bir iş birliği içinde olduklarını dile getiren liderler, bölgesel kuruluşların faaliyetlerine etkin katılımlarını sürdürdüklerini belirtti. Bu yıl Rusya'nın Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) dönem başkanlığını yürütürken, Kazakistan'ın ise Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) dönem başkanlığını üstlendiği bilgisi verildi. Bu alanlarda görüş alışverişi yapılacağı ve ortak tutumların uyumlu hale getirileceği birçok konunun bulunduğu kaydedildi. Uzay çalışmaları da iki ülke arasındaki geleneksel iş birliği alanlarından biri olarak öne çıktı ve ortak uzay fırlatma operasyonları gerçekleştirildiği belirtildi.

Görüşmelerin ve forumun bölgesel düzeydeki doğrudan ilişkilerin gelişimine büyük katkı sağladığı ifade edildi. Her iki taraftaki çalışma arkadaşlarına özverili katkıları için teşekkürler sunuldu. Bugünkü etkinliğe, üst düzey devlet yetkilileri, valiler, bölge yöneticileri ve iş insanları dâhil olmak üzere 650 katılımcının iştirak ettiği bilgisi paylaşıldı ve forum kapsamında çok sayıda anlaşmanın imzalanması beklendiği belirtildi.

Vladimir Putin, Omsk'un Tokayev için sıradan bir Rus şehri olmadığını vurgulayarak, Tokayev'in babasının 1945 yılının kışında cephede ağır yaralandıktan sonra bu şehirde tedavi gördüğünü hatırlattı. Bu durumun, Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın hatırasını yaşatmaya ve halkların Nazizm'e karşı kazanılan zafere yaptığı ortak katkıyı unutmamaya verilen önemi bir kez daha gösterdiği ifade edildi. Tokayev de, Omsk'u Rus tarihinin önemli şehirlerinden biri ve halklar arasındaki iş birliğinin geliştirilmesinde önemli rol üstlenen bir yer olarak tanımladı.