VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), felsefe kitaplığına önemli bir ekleme yaparak, İrlandalı akademisyen Donnchadh O’Conaill’in kaleme aldığı “Töz” adlı eseri okuyucuların beğenisine sundu. Merve Nur Yaman tarafından Türkçeye çevrilen bu eser, metafiziğin temel unsurlarından biri olan töz kavramını, hem tarihsel derinliği hem de çağdaş felsefi tartışmalar ışığında kapsamlı bir şekilde inceliyor. Kitap, ontolojinin ana kategorilerinden biri olarak tözü mercek altına alırken, metafizik sistemlerdeki kritik konumunu ve bir varlığın hangi kriterlere göre töz olarak tanımlanabileceği sorularına odaklanıyor. Ayrıca tözlerin varlığına dair çeşitli argümanları ve hangi varlıkların bu kapsamda değerlendirilebileceğine dair felsefi yaklaşımları bir araya getirerek zengin bir bakış açısı sunuyor.

Felsefenin Köklü Tartışması: Töz Kavramı

Metafiziğin bir bilim dalı olarak gelişimiyle birlikte felsefe sahnesinde kendine yer bulan töz kavramı, Antik Çağ’dan günümüze kadar varlık üzerine yapılan tartışmaların merkezinde yer almıştır. Varlığın özüne dair en temel yanıtlardan biri olarak kabul edilen töz, bazı düşünürler için vazgeçilmez bir kategori olarak görülürken, bazı felsefi akımlar tarafından gerekliliği sorgulanmış, hatta tamamen reddedilmiştir. VBKY’nin “Metafizik Bugün” serisinin yeni halkası olan “Töz”, bu köklü felsefi tartışmayı çağdaş düşüncenin perspektifinden ele almaktadır. Eserde, tözün ontolojinin temel kategorilerinden biri olduğunu savunan töz ontolojileri özel bir ilgiyle incelenmektedir. Yazar O’Conaill, tözlerin metafizik sistemlerde üstlendiği farklı rolleri ve bir varlığın “töz olma” niteliğini hangi ölçütlerle kazandığını detaylı bir şekilde analiz etmektedir. Kitapta ayrıca, bu tür varlıkların mevcudiyetini savunan ve bu fikre karşı çıkan argümanlar karşılaştırmalı olarak sunulurken, hangi varlıkların töz olarak kabul edilebileceğine dair farklı felsefi görüşler de kapsamlı bir biçimde işlenmektedir.

“Töz (substance), uzun zamandır metafiziğin temel kategorilerinden biri olagelmiştir. Bu kitap, töz hakkındaki çağdaş çalışmalara, özellikle de çağdaş töz ontolojilerine yani tözün temel kategorilerden biri olarak kabul edildiği, bireysel tözlerin ise gerçekliğin temel yapı taşları arasında sayıldığı metafizik sistemlere odaklanmaktadır. Ele alınacak konular arasında tözlerin oynamak üzere görevlendirildiği farklı metafizik roller, “töz olma”nın (substancehood) çeşitli ölçütleri (töz olmanın ne olduğuna dair açıklamalar), tözlerin varlığı lehine ve aleyhine argümanlar ve hangi varlıkların –eğer varlarsa– töz sayılabileceğine dair farklı yaklaşımlar yer almaktadır.”

Yazar Donnchadh O’Conaill ve Eserin Kapsamı

“Töz” kitabının yazarı Donnchadh O’Conaill, zihin felsefesi, metafizik ve ontoloji alanlarındaki derin çalışmalarıyla tanınan önemli bir İrlandalı akademisyendir. İsviçre’deki Fribourg Üniversitesi Felsefe Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev yapan O’Conaill, araştırmalarında varlık, gerçeklik ve bilincin doğası gibi temel felsefi meselelere odaklanmaktadır. Kendisinin zihin felsefesi ve fenomenoloji üzerine kaleme aldığı makaleler, The Philosophical Quarterly, Philosophical Studies ve Dialectica gibi saygın uluslararası akademik dergilerde düzenli olarak yayımlanmaktadır. Kitabın proje editörlüğünü ve Türkçeye çevirisini Merve Nur Yaman üstlenirken, editörlüğünü Selime Çınar yapmıştır. Faruk Özcan kapak ve sayfa uygulamasını gerçekleştirmiştir. Toplam 136 sayfadan oluşan bu felsefe eseri, felsefeye ilgi duyan okurlar için töz kavramına dair kapsamlı ve güncel bir rehber niteliğindedir.