Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekan Yardımcısı ve Psikoloji Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Gümüş Demir, yaşlı bireylere yönelik şiddetin yalnızca fiziksel saldırılardan ibaret olmadığını vurguladı. Dr. Demir'in açıklamalarına göre, yaşlı istismarı kavramı, psikolojik baskıdan ekonomik sömürüye, cinsel istismardan temel ihtiyaçların ihmaline kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan davranışları içeriyor. Uzman isim, yaşlıların büyük bir kısmının maruz kaldıkları istismarı, yakınlarını koruma endişesi, bakımlarını kaybetme korkusu ya da içinde bulundukları çaresizlik gibi nedenlerle dile getiremediğini belirterek, bu durumun toplumun içinde giderek büyüyen bir “sessiz çığlık” halini aldığını ifade etti.
Yaşlı İstismarının Geniş Kapsamlı Yüzleri
Toplumda yaşlılara yönelik şiddet dendiğinde genellikle akla ilk olarak fiziksel saldırılar gelse de, Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Gümüş Demir, istismarın çok daha geniş ve sinsi biçimlerde ortaya çıkabildiğini belirtti. Fiziksel şiddetin aksine, morluklar, kırıklar veya açıklanamayan yaralanmalar gibi belirgin izler bırakmayan psikolojik ve ekonomik şiddet türleri çoğu zaman gözden kaçabiliyor. Dr. Demir, yaşlı bireyi korkutmak, küçük düşürmek, kararlarını yok saymak, parasını veya malını izinsiz kullanmak, bakımını ihmal etmek, onu yalnızlığa terk etmek gibi her türlü davranışın yaşlı istismarı olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Bir yaşlıya bağırmanın, onu sürekli eleştirmenin, hayatın dışına itmenin ve insan onurunu zedeleyen her türlü tutumun şiddet olduğunu vurgulayan Dr. Demir, bu tür davranışların yaşlı bireyin ruhsal sağlığı üzerinde derin ve kalıcı olumsuz etkiler bırakabileceğine dikkat çekti.
Ekonomik istismar, yaşlının maaşına el koymak, bankacılık işlemlerini rızası dışında gerçekleştirmek, malını devretmeye zorlamak veya parayı kendi kişisel ihtiyaçları için kullanmak gibi eylemleri içerir. Bu tür istismar, sadece maddi kayıplara yol açmakla kalmaz, aynı zamanda yaşlının bağımsızlık duygusunu, geleceğe dair güvenini ve topluma tutunma hissini de derinden sarsar. Dr. Demir, yaşlı bireylerde cinsel istismarın ise toplumda en fazla göz ardı edilen ve konuşulmayan konulardan biri olduğunu belirtti. Özellikle bakıma muhtaç, demanslı, iletişim kurmakta zorlanan veya bakım verene bağımlı yaşlı bireylerin bu tür istismara karşı daha savunmasız olduğunu ve yaşadıklarını anlatmakta zorlanabileceklerini veya kendilerine inanılmayacağından korkabileceklerini dile getirdi.
Sessizliğin Ardındaki Nedenler ve Toplumsal Sorumluluk
Türkiye'de yaşlılara yönelik şiddetin gerçek boyutlarının tam olarak bilinemediğine dikkat çeken Dr. Demir, bunun en önemli nedenlerinden birinin şiddetin büyük bir kısmının evlerin içinde,
