Üsküdar Üniversitesi Eğitim Kurumları ve Rehberlik Hizmetleri Yöneticisi Uzman Psikolojik Danışman Özgür Akoğlan, Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) genel yerleştirme sonuçlarının açıklanmasının ardından üniversite hayallerine kavuşamayan adaylar için büyük önem taşıyan ek yerleştirme sürecine ilişkin kritik değerlendirmelerde bulundu. Akoğlan, bu dönemi adaylar için "son derece değerli bir ikinci şans" olarak nitelendirirken, süreçte dikkat edilmesi gereken temel kurallara ve tercih stratejilerine ışık tuttu. Bu dönem, merkezi yerleştirmelerde herhangi bir programa yerleşemeyen ya da ilk aşamada tercih yapma fırsatı bulamayan öğrenciler için yeni bir kapı aralıyor. Özellikle belirli koşulları sağlayan adayların bu fırsatı iyi değerlendirmesi gerektiğini belirten uzmanlar, ek yerleştirmenin, adayların eğitim hayatlarına yön verme konusunda son derece stratejik bir adım olduğunu vurguluyor.
Ek Yerleştirmeden Kimler Faydalanabilir?
Uzman Psikolojik Danışman Özgür Akoğlan, ek yerleştirme hakkından yararlanabilecek aday gruplarını net bir şekilde açıkladı. Bu süreçten yalnızca merkezi yerleştirmede herhangi bir yükseköğretim programına yerleşemeyenler, YKS'nin ilk aşamasında hiç tercih bildiriminde bulunmayanlar ve özel yetenek sınavıyla bir programa kayıt hakkı kazanan adaylar faydalanabilmektedir. Ancak Akoğlan, önemli bir detayın altını çizdi: Genel yerleştirmede örgün ya da açık öğretim fark etmeksizin herhangi bir yükseköğretim programına yerleştirilen adaylar, kayıt yaptırmış olsunlar ya da olmasınlar, ek yerleştirme başvuru hakkını kaybetmektedirler. Bu kural, adayların başvuru yapmadan önce kendi durumlarını dikkatle kontrol etmelerinin gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Kritik Kurallar: Taban Puan ve Başarı Sırası
Ek yerleştirme sürecinin en belirleyici ve kritik kuralı taban puan şartıdır. Özgür Akoğlan, adayların puanlarını değerlendirirken genel yerleştirmeden farklı bir yaklaşımla hareket etmeleri gerektiğini ifade etti. İlk yerleştirme sürecinde kontenjanları tamamen dolan ve çeşitli nedenlerle (kayıt yaptırmama, feragat vb.) boş kalan programları tercih etmek isteyen bir adayın, YKS yerleştirme puanının, ilgili bölümün genel yerleştirme sonucunda oluşan taban puanına eşit veya üzerinde olması şarttır. Bu kural, puanı taban puanın altında kalan adayların bu tür programlara yerleşmesini engeller. Ancak, ilk yerleştirmede kontenjanları dolmayan veya yeni açılan bölümlerde taban puan oluşmadığı durumlarda, ilgili puan türünde puanı hesaplanmış tüm adaylar bu programları tercih edebilir. Ayrıca, Tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk, mimarlık, mühendislik ve öğretmenlik gibi bölümlerde uygulanan başarı sırası koşulları, ek yerleştirmede de eksiksiz olarak geçerliliğini korumaktadır. Adayların bu bölümleri tercih edebilmesi için belirlenen başarı sırası barajlarını sağlaması zorunludur.
Doğru Tercih Listesi Oluşturma Stratejileri
Adayların 24 tercih hakkını kullanırken gerçek istek sıralarını esas alması gerektiğini vurgulayan Akoğlan, tercih listesinin puana göre değil, adayın kişisel istek sırasına göre oluşturulması gerektiğini belirtti. Kazanıldığı takdirde gidilmeyecek hiçbir programa listede yer verilmemesi gerektiğini söyleyen Akoğlan, bunun önemli bir sebebi olduğunu dile getirdi: Ek yerleştirmede bir programa yerleşip kayıt yaptırmamak, bir sonraki yıl Ortaöğretim Başarı Puanı'nın (OBP) yarı yarıya düşürülmesine neden olarak ciddi bir hak kaybına yol açar. Bu nedenle adayların hem hedefledikleri bölümleri hem de yerleşme ihtimali kuvvetli garantör seçenekleri dengeli bir dağılımla listelerine eklemeleri gerekir.
Üniversite Seçiminde Puanın Ötesindeki Kriterler
Üniversite ve bölüm seçiminde yalnızca puan uyumunun yeterli olmadığını belirten Özgür Akoğlan, daha geniş bir perspektifle değerlendirme yapılması gerektiğini ifade etti. Adayların kurumların akademik kadrosu, akreditasyonları, çift anadal (ÇAP) ve Erasmus+ değişim olanakları gibi fırsatları araştırması büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, vakıf üniversitelerinin burs kesinti şartları ile kampüsün ulaşım ve barınma imkanları gibi pratik detaylar da titizlikle incelenmelidir. Günümüz dinamiklerinde bilişim ve yapay zeka odaklı mühendislikler, sağlık ve yaşam bilimleri, yeni nesil yönetim alanları ile sektörel istihdamı yüksek iki yıllık meslek yüksekokulu programları güçlü alternatifler sunmaktadır.
Başvuru ve Ödeme Sürecinin Önemi
Ek yerleştirme sürecinin teknik aşamalarının da dikkatle takip edilmesi gerektiğine işaret eden Akoğlan, tercihlerin ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi üzerinden onaylanmasının ardından, belirlenen ek yerleştirme ücretinin resmi süre içinde ÖSYM Kartlı Ödeme Sistemi veya anlaşmalı bankalar aracılığıyla yatırılmasının şart olduğunu belirtti. Ücreti ödenmeyen başvuruların sistem tarafından doğrudan geçersiz sayıldığını hatırlatan Akoğlan, ek yerleştirme sürecini profesyonel bir rehberlik desteği alarak, motivasyonu kaybetmeden ve bilinçli adımlarla yönetmenin, hedeflenen üniversiteye yerleşme kapısını aralayacağını sözlerine ekledi.
