2025 yılına ait Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri'nin geçici sonuçları açıklandı. Avrupa Topluluğu'nda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması, Revizyon 2.1 (Nace Rev. 2.1) baz alınarak derlenen verilere göre, Türkiye ekonomisinin temel dinamikleri ortaya konuldu. Toplam aktif girişim sayısı 4 milyon 016 bin 059 olarak kayıtlara geçerken, istihdam 20 milyon 122 bin 817 kişiye ulaştı. Yıl genelinde ciro 124 trilyon 816 milyar TL, üretim değeri 71 trilyon 351 milyar TL ve faktör maliyetiyle katma değer 22 trilyon 201 milyar TL olarak gerçekleşti. Mal ve hizmetlerin toplam satın alışları ise 108 trilyon 507 milyar TL seviyesinde belirlendi.
Sektörlerde Girişim ve İstihdam Dağılımı
Geçici verilere göre, 2025 yılında faaliyet gösteren girişimlerin sektörlere göre dağılımı dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Aktif girişimlerin %48,4'ü hizmet sektöründe yer alarak en yüksek payı oluşturdu. Bunu %31,6 ile ticaret sektörü ve %12,4 ile sanayi sektörü takip etti. İstihdam rakamlarında da benzer bir eğilim gözlendi; hizmet sektörü toplam istihdamın %41,2'sini karşılayarak en büyük istihdam sağlayıcı oldu. Sanayi sektörünün istihdamdaki payı ise %26,1 olarak belirlendi. Bu veriler, hizmet sektörünün hem girişim sayısı hem de işgücü açısından Türkiye ekonomisindeki merkezi rolünü vurgulamaktadır.
Öte yandan, ciroda sektörler arası dağılım farklı bir tablo çizdi. Ticaret sektörü, %46,8'lik pay ile ciroda ilk sırayı alarak ekonomik büyüklük açısından liderliğini ilan etti. Girişim sayısı ve istihdamda başı çeken hizmet sektörünün ciro payı %17,8'de kalırken, sanayi sektörünün cirodaki payı %28,5 olarak gerçekleşti. Bu durum, ticaret sektöründeki işletmelerin ortalama olarak daha yüksek bir gelir hacmine sahip olduğunu göstermektedir.
Üretim Değeri ve İşletme Büyüklüklerinin Etkisi
2025 yılındaki Türkiye geneli üretim değerleri incelendiğinde, imalat sektörü açık ara öne çıktı. İmalat sanayinde üretim değeri 27 trilyon 886 milyar TL olarak kaydedildi. Diğer önemli sektörlerdeki üretim değerleri ise şu şekilde sıralandı: ticaret 9 trilyon 134 milyar TL, inşaat 7 trilyon 976 milyar TL, ulaştırma ve depolama 6 trilyon 801 milyar TL, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı 4 trilyon 422 milyar TL. Bu rakamlar, imalatın Türkiye ekonomisinin üretim kapasitesindeki kritik yerini bir kez daha ortaya koymaktadır.
İşletme büyüklüklerine göre ciro ve istihdam dağılımı da önemli veriler sağladı. Ciro payının %34,3'ü, 250 ve üzeri çalışanı olan büyük ölçekli işletmeler grubundan geldi. Onu %25,8 ile 1-9 çalışanı olan küçük işletmeler, %20,1 ile 50-249 çalışanı olan orta ölçekli işletmeler ve %19,8 ile 10-49 çalışanı olan işletmeler takip etti. İstihdamda ise tablo değişti; 1-9 çalışanı olan büyüklük grubu, toplam istihdamın %36,4'ünü sağlayarak en büyük payı elde etti. 250 ve üzeri çalışanı olan işletmeler %27,0, 10-49 çalışanı olanlar %19,6 ve 50-249 çalışanı olanlar %17,0 oranında istihdama katkıda bulundu.
İmalat sanayine özel olarak bakıldığında, 2025 yılında imalat sektöründeki girişimlerin %54,4'ünün düşük teknoloji faaliyetlerinde yer aldığı görüldü. Bu düşük teknoloji faaliyetlerine odaklanan girişimler, imalat sanayindeki toplam istihdamın %47,9'unu ve cironun %35,8'ini oluşturarak sektördeki ağırlıklarını korudular.
