VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), çağdaş hukuki pozitivizmin önde gelen isimlerinden Andrei Marmor'un kaleme aldığı "Hukuk Felsefesi" adlı eseri okuyucuların beğenisine sundu. Erdoğan Önen tarafından Türkçeye çevrilen bu kapsamlı çalışma, hukuk felsefesinin temel tartışmalarına odaklanırken, hukuki geçerlilik, normatiflik, yorum ve hukuk dili etrafındaki meseleleri yoğun fakat anlaşılır bir üslupla ele alıyor. Marmor, pozitivist gelenekle eleştirel bir diyalog kurarak disiplinin ana sorularına ışık tutuyor.
Hukukun Doğasına Dair Temel Sorular
Andrei Marmor'un "Hukuk Felsefesi" kitabı, okuyucuları hukukun özüne dair derinlemesine bir düşünsel yolculuğa çıkarıyor. Yazar, "Hukuk nedir?", "Hukukun doğasına dair neler söylenebilir?", "Hukuk özü gereği tartışmalı bir kavram mıdır?" gibi temel sorularla başlayarak, hukukun varoluşsal ve işlevsel boyutlarını mercek altına alıyor. Eser, hukuki geçerliliğin koşulları, hukukiliğin normatif olmayan olgulara indirgenip indirgenemeyeceği ve hukukun öznelerine yükleme iddiasında olduğu gerekliliğin doğası gibi karmaşık konuları anlaşılır bir dille işliyor. Marmor, hukuki gerekliliğin ahlaki bir yükümlülük gibi olup olmadığı, belirli edimlerin neden hukuki-normatif bir anlama sahip olduğu ve egemenin buyruğunun hukuk olarak kabul edilip edilemeyeceği gibi çetrefilli meseleleri de sorguluyor. Ayrıca toplumsal kuralların hukuku nasıl oluşturduğu, ahlakın hukuku belirleyip belirlemediği ve hukuk felsefesinin normatif bir disiplin olup olmadığı gibi sorulara da yanıt arıyor. Kitap, yorum yapma gerekliliğini ve hukukun her zaman yorumlanıp yorumlanmadığını da ele alarak, hukukun dilsel ve anlamsal boyutlarına dikkat çekiyor.
Hukuki Geçerlilik ve Normatifliğin İncelenmesi
Marmor'un çalışmasının temelinde, Anglo-Amerikan hukuk felsefesinde öne çıkan iki ana mesele yatmaktadır: "hukuki geçerlilik" ve "hukukun normatifliği". Yazar, bu iki asli meselenin "Hukuk Nedir?" sorusuna verilecek cevapla yakından ilişkili olduğunu ve aynı zamanda "hukukun doğası"na dair meseleler olduğunu vurgular. Kitap, öncelikle bu kavramları ve onlarla ilgili belli başlı teorileri yalın bir biçimde tanıtırken, ardından bu görüşlerin çağdaş temsilcilerini eleştirel bir gözle değerlendiriyor.
Hukuki geçerlilik, belirli bir yer ve zamanda yürürlükte olan bir hukuk kuralının hukuk kuralı olmasını sağlayan özellikleri ifade eder. Bu bağlamda, hukuki geçerlilik (legal validity) ile hukukilik (legality) kavramları çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanılmaktadır; Marmor da eser boyunca bu iki terimi yer yer birbirinin yerine kullanmıştır. Günümüz hukuk felsefesi literatüründe, hukuki geçerlilik meselesinin özellikle hukuki pozitivist düşünürler tarafından vurgulandığı görülmektedir. Hukukun normatifliği ise, hukukun bireyler üzerinde bağlayıcı bir güç oluşturmasının ve onlara belirli davranışları emretmesinin veya yasaklamasının doğasını araştırır. Bu iki kavramın derinlemesine analizi, okuyuculara hukukun temel işleyiş mekanizmaları ve felsefi temelleri hakkında kapsamlı bir perspektif sunmaktadır.
Yazar ve Yayın Bilgileri
Andrei Marmor, çağdaş hukuki pozitivizmin en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilmektedir. Cornell Üniversitesi Jacob Gould Schurman Felsefe ve Hukuk Kürsüsü profesörü olan Marmor, hukuk ve felsefe lisanslarını ve felsefe yüksek lisansını Tel Aviv Üniversitesinde tamamlamıştır. Doktorasını ise Oxford Üniversitesinde yapan Marmor, Tel Aviv, Oxford, Yeshiva, Chicago, Virginia ve Güney Kaliforniya Üniversitelerinde dersler vermiştir. "Hukuk Felsefesi" kitabının yanı sıra, "Interpretation and Legal Theory", "Positive Law & Objective Values", "Law in the Age of Pluralism", "Social Conventions: from language to law" ve "The Language of Law" gibi önemli eserlere de imza atmış, ellinin üzerinde makalesi bulunmaktadır. İlgi alanları hukuk felsefesinden ahlak, siyaset ve dil felsefesine dek uzanan Marmor, çalışmalarını ağırlıklı olarak hukukun doğası ve hukuk-dil ilişkisi konularına yoğunlaştırmıştır.
VBKY'nin felsefe kitaplığına önemli bir katkı sunan "Hukuk Felsefesi", 272 sayfadan oluşmaktadır. Kitabın Türkçeye çevirisini Erdoğan Önen yaparken, proje editörlüğünü Ali Adem Yörük, kitap editörlüğünü Sercan Gürler üstlenmiştir. Kapak ve sayfa uygulaması Faruk Özcan tarafından gerçekleştirilmiş, son okuması ise Halid Metin Yolcu tarafından yapılmıştır.
