İzmir Büyükşehir Belediyesi bünyesinde faaliyet gösteren Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM), sahip olduğu zengin dijital arşiv havuzunu yeniden yapılandırarak hizmete sundu. 2004 yılında Türkiye’nin ilk kent arşivi ve müzesi olarak kurulmasıyla tarihe geçen kurum, İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) ile yürütülen iş birliği kapsamında hayata geçirdiği yeni yazılım altyapısı sayesinde kullanıcılarına daha hızlı ve verimli bir araştırma deneyimi vaat ediyor. Dünyanın herhangi bir noktasından internet bağlantısı olan cihazlarla sisteme girilebilmesi, arşivin küresel ölçekte erişilebilir olduğunu gösteriyor.
Teknoloji Destekli Yeni Sistem ve Özellikler
Sistemin temel güncellemesi, kullanıcıların karmaşık menülerle uğraşmadan doğrudan anahtar kelimeler aracılığıyla istenen bilgilere ulaşmasını sağlayan gelişmiş arama motorları üzerine kuruldu. Bu sayede gazete kupürleri, dergi makaleleri, tarihi fotoğraflar, kartpostallar, krokiler, planlar ve haritalar gibi farklı formatlardaki belgeler tek bir platformda bir araya getirildi. Arşivde yer alan ve sayısı 300 binin üzerinde olan dokümanlar, geliştirilen teknoloji sayesinde daha net görüntülenebiliyor. Ayrıca kelime bazlı tarama imkanı ve haritalama özellikleri, özellikle coğrafi veya kronolojik araştırmalar yapan akademisyenler için büyük kolaylık sağlıyor.
APİKAM Arşiv Sorumlusu Ece Aytekin, teknolojik değişimlere paralel olarak sistemlerinin de yenilenmesi gerektiğini vurgulayarak, “Gelişen şartlarla birlikte yeni bir yazılıma ihtiyaç duyduk ve bu sistemi devreye aldık. Artık bir yerel yönetim bünyesinde en kapsamlı dijital arşive sahibiz” ifadelerini kullandı. Aytekin, arşivin sadece İzmir’e odaklanmadığını; Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden ve dünyadan toplanan bilgi ve belgeleri de barındırdığını belirtti. Özellikle İzmir Milli Kütüphane ile yapılan protokol çerçevesinde süreli yayınların arşivdeki önemli bir paya sahip olduğunu belirten Aytekin, meclis tutanakları, şeriye sicilleri ve koleksiyon değeri taşıyan basılı materyallerin de sisteme yüklendiğini ifade etti.
Öğrenciler İçin Araştırma Sürecini Kolaylaştırıyor
Dijitalleşme süreci, eğitim camiasında da olumlu geri dönüşler yaratıyor. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü öğrencileri, derslerinde yaptıkları literatür taramalarında bu sistemin vazgeçilmez bir araç haline geldiğini söylüyor. Kamile Sena Kaba, “Şehirdeki Etnografik Yapılara Giriş” dersi kapsamında Kültürpark’ın kapıları üzerindeki detayları incelerken, dijital arşivdeki belgelere anahtar kelimeyle anında ulaşabildiğini dile getirdi. Kaba, eski yöntemlerde kitap taramakla geçen saatlerin, yeni sistemde dakikalara indiğini ve ödev süresinin yönetilebilir hale geldiğini vurguladı.
Aynı bölümün öğrencisi İrem Nur Yüksel de benzer deneyimlerini paylaşarak, geleneksel kütüphane araştırmalarının zaman alıcı ve zorlu süreçler olduğunu hatırlattı. Yüksel, ev bilgisayarından bile erişim sağlayabilmenin konforunu ve istenen belgeye saniyeler içinde ulaşmanın akademik başarıya olan katkısını öne çıkardı. Sistemin altı farklı dilde hizmet vermesi, uluslararası araştırmacıların da İzmir’in kültürel mirasını incelemesini kolaylaştırırken, yerel yönetimler bazında örnek alınan bu dijital dönüşüm, kent tarihine ilgi duyan herkesin kullanımına açık olarak devam ediyor.
