Yapay zeka teknolojilerinin gelişimiyle birlikte, gerçek kişileri taklit eden sahte medya içerikleri olan deepfake'leri üretmek artık son derece hızlı, ekonomik ve erişilebilir hale geldi. Bu içeriklerin bazıları eğlence amaçlı kullanılırken, deepfake teknolojisinin karanlık yüzü siber suçlular, dolandırıcılar ve zorbalar tarafından istismar ediliyor. Özellikle çocukların hedef alındığı bu kötü niyetli kullanımlar, dolandırıcılık, şantaj, taciz ve küçük düşürme gibi ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Küresel siber güvenlik lideri ESET, deepfake mağdurlarının bu tür içeriklerin internetten kaldırılması için atabileceği adımlar konusunda önemli bilgiler paylaştı.
Deepfake içeriklerin yaygınlaşmasıyla birlikte, çeşitli ülkeler ve uluslararası kuruluşlar yasal düzenlemeler geliştirmeye başladı. Bu düzenlemeler, rıza dışı samimi görüntülerin (NCII) oluşturulması ve dağıtılmasıyla mücadele etmeyi hedefliyor.
Yasal Düzenlemeler ve Mağdurların Hakları
Amerika Birleşik Devletleri'nde yürürlüğe giren TAKE IT DOWN Yasası, rıza dışı samimi görüntülerin dağıtımını suç kapsamına almıştır. Bu yasa, çevrimiçi platformların net bildirim mekanizmaları sunmasını ve yasalara uygun şekilde bildirilen görüntüleri 48 saat içinde kaldırmasını zorunlu kılmaktadır. Birleşik Krallık'ta ise Veri Yasası (Data Act) ve Çevrimiçi Güvenlik Yasası (Online Safety Act), rıza dışı samimi görüntü oluşturmayı suç olarak tanımlamakta ve içerik kaldırma için yine 48 saatlik bağlayıcı bir süre öngörmektedir. Avrupa Birliği'nde ise yakında yürürlüğe girecek olan AB Yapay Zekâ Yasası (EU AI Act), rıza dışı samimi görüntü oluşturmak için özel olarak tasarlanmış sistemlere yönelik kapsamlı bir yasak getirecektir. Ancak, bireylerin eylemleri üye devletlerin kendi yasalarına tabidir. Özellikle bir çocuğa ait görüntü söz konusu olduğunda, bu durum çoğu yargı bölgesinde yasa dışıdır.
Rıza dışı samimi görüntüler dışında kalan deepfake vakalarında ise durum, deepfake'in hangi amaçla oluşturulduğuna bağlıdır. Eğer içerik, kişinin rızası olmadan dağıtılmışsa veya dolandırıcılık, şantaj, iftira, taciz ya da kimlik sahtekarlığı gibi kötü niyetli amaçlarla kullanılmışsa, yasalara aykırı kabul edilebilir.
Deepfake İçeriklerini Bildirme ve Kaldırma Yöntemleri
Deepfake mağduru olmanız durumunda atmanız gereken ilk adımlar oldukça kritiktir. Birisi sizinle ilgili rıza dışı samimi görüntü kapsamına girmeyen bir deepfake oluşturduysa, öncelikle tüm kanıtları kaydetmelisiniz. Bu, ilgili sayfanın veya hesabın ekran görüntüsünü almak, URL'yi kaydetmek, hesabı veya kullanıcı adını, içeriği bulduğunuz tarih ve saati, ayrıca eşlik eden metni not etmek anlamına gelir. İçeriği paylaşan kişiyle doğrudan etkileşime girmekten kaçınmak akıllıca olacaktır, çünkü bu durum içeriğin daha da yayılmasına neden olabilir. Fiziksel bir tehdit altında hissediyorsanız, durumu derhal polise bildirmelisiniz.
Platformlar Üzerinden Deepfake Bildirimi
Günümüzde çoğu çevrimiçi platform ve sosyal medya, deepfake'ler için bir bildirim mekanizması sunmaktadır. Ancak, bu işlem genellikle tek bir
