Eylül 2026 dönemi dış ticaret istatistikleri, ihracat ve ithalat hacmi ile fiyat hareketlerini yansıtan önemli değişimleri ortaya koydu. İhracat birim değer endeksi, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla %7,0 oranında yükseldi. Bu artışın arkasında ise sektör bazında farklı dinamikler yer aldı. Özellikle yakıt kategorisindeki fiyat artışı, genel endeksin yukarı yönlü hareketinde belirleyici unsur oldu. Gıda, içecek ve tütün grubunda enflasyonist baskı minimal düzeyde seyrederek sadece %0,2'lik bir artışa neden olurken, ham maddelerde (yakıt hariç) bu oran %12,6 olarak gerçekleşti. İmalat sanayi (gıda, içecek ve tütün hariç) ise daha mütevazı bir büyüme göstererek %3,8 artış kaydetti.

İhracat Miktarı ve İthalat Fiyatlarındaki Dinamikler

Ticaret hacmini ölçen miktar endekslerinde de dikkate değer değişiklikler yaşandı. Eylül ayında ihracat miktar endeksi, yıllık bazda %7,8 artış gösterdi. Bu büyümeyi gıda, içecek ve tütün sektöründeki güçlü talepyle açıkladı; bu alanda miktar %17,6 artarken, imalat sanayinde %4,8'lik bir genişleme görüldü. Ancak yakıt ihracatında gerileme kaydedildi ve miktar %18,6 azaldı. Diğer yandan, ithalat tarafında birim değer endeksi %12,7 ile daha yüksek bir hızla yükseldi. Yakıt ithalatındaki fiyat artışının etkisiyle bu endeks %52,4 artarken, ham maddelerdeki fiyatlar da %12,4 yükseldi. İthalat miktarı ise genel olarak %6,3 oranında düşüş kaydetti. Gıda ve içecek ürünlerine yönelik ithalat talebinin %15,0 artması, diğer sektörlerdeki daralmayı kısmen dengelemeye çalıştı.

Mevsimsel Etkilerden Arındırılmış Veriler ve Dış Ticaret Haddi

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılan seriye ait veriler, trendin daha net anlaşılmasını sağladı. Mevsimsel etkilerden temizlenmiş ihracat miktar endeksi, Ağustos ayındaki 145,3 seviyesinden Eylül ayında %0,1 artışla 145,5'e çıktı. Yıllık karşılaştırmada ise takvim etkisiz seride ihracat miktarı %7,8 artarak 146,9'a ulaştı. İthalat miktarında ise mevsimsel etkilerden arındırılmış veri, Ağustos'taki 111,7'den Eylül'de %1,6 artışla 113,5 seviyesine yükseldi. Buna karşılık, yıllık bazda ithalat miktarı %6,3 azalarak 110,3'e geriledi.

Dış ticaret haddi ise rekabet gücünü yansıtan kritik göstergelerden biri olarak 2026 yılı Eylül ayında 88,0 olarak açıklandı. Bir önceki yılın Eylül ayında 92,7 olan bu endeks, ihracat fiyatlarının ithalat fiyatlarına göre nispi değeri düştükçe 4,7 puanlık bir düşüşle mevcut seviyeye indi. Bu durum, uluslararası piyasalardaki fiyat hareketlerinin ülke ekonomisine yansımalarını ve dış ticaret dengesindeki yapısal değişiklikleri gözler önüne seriyor.