2026 yılının ilk on ayında Türkiye’nin meyve sebze mamulleri sektörü, küresel iklim değişikliğinin yarattığı üretim kayıplarına rağmen ihracatta tarihi bir başarıya imza attı. Sektörün toplam ihracat hacmi, bu dönem içinde 2 milyar 67 milyon dolara ulaşarak 2 milyar dolar barajını kolayca geçti. Tarım ve iklim şartlarının ürün arzını ciddi oranda etkilediği bir süreçte, dış ticaret dengelerinin korunması ve büyümesi dikkat çekti.

İklim Krizi Üretimi Etkiledi, İhracat Direnç Gösterdi

Meyve Sebze Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak, 2025 yılında yaşanan olumsuz hava koşullarının tarımsal üretimde derin izler bıraktığını belirtti. İklim krizinin neden olduğu rekolte düşüşleri nedeniyle genel meyve üretimi yüzde 31 oranında gerileyerek 28,3 milyon tondan 19,6 milyon tona kadar düştü. Sebze üretiminde ise daha sınırlı bir düşüşle üretim miktarı 33,2 milyon ton seviyesinde gerçekleşti. Kiraz, elma, şeftali, nektarin, limon, portakal ve nar gibi ana meyve türlerinde yaşanan verim kaybı, domates ve salçalık kapya biber gibi sebzelerde de hissedildi. Bu sert üretim azalışlarına rağmen, işlenmiş meyve sebze mamullerinin dışarıya satış performansı beklenenin üzerinde seyretti.

Uçak, üretimdeki bu zorluğun ardından ihracatta 2 milyar dolar eşiğinin aşılmasının sektör için büyük bir başarı olduğunu vurguladı. Gelecek döneme yönelik beklentilerin olumlu olduğunu belirten Uçak, 2026 yılında rekoltelerin bir önceki yılın seviyelerinin üzerinde olması planlanıyor. Ayrıca 2027 yılı için ihracatta yüzde 10'luk bir artış hedeflendiği ifade edildi.

Pazar Çeşitliliği Artıyor: Her Ürün İçin Farklı Liderler

Sektördeki ihracat performansları incelendiğinde, alt branşlara göre güçlü pazar dağılımı gözlemleniyor. Sular ve gazlı içecekler grubu, yüzde 2,4'lük artışla 360,4 milyon dolara ulaşarak en çok ihracat yapan ürün kategorisi oldu. Bu alanda Suriye, 65,9 milyon dolarlık hacimle birinci sırada yer alırken, Birleşik Krallık ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti de önemli paylar aldı.

Turşu ihracatı 345,4 milyon dolarla yatay bir seyir izlerken, Almanya 63,5 milyon dolarla bu ürünün en büyük alıcısı konumunu korudu. ABD ve Hollanda ise turşu ihracatında ikinci ve üçüncü sıralarda yer aldı. Meyve suları konusunda ABD, 146 milyon dolarlık ithalatıyla grubun neredeyse yüzde 43'ünü tek başına karşılayarak açık ara lider çıktı. Hollanda ve İtalya da bu grupta önemli rakamlara imza attı.

Konserve ve dondurulmuş ürünlerde de farklı coğrafyalar öne çıktı. Domates salçası ihracatında Irak, yüzde 28'lik artışla 87,7 milyon dolarla zirveye oynarken; Almanya ve Japonya diğer önemli pazarlar arasında gösterildi. Konserve meyve ihracatında Almanya, Birleşik Krallık ve ABD öne çıkarken, konserve sebzede Filistin'e yapılan ihracat yüzde 97 artışla dikkat çekti. Dondurulmuş ürünlerde ise ABD dondurulmuş sebze, Kanada ise dondurulmuş meyve ihracatında bir numaralı tercih haline geldi. Reçel ihracatında ise Güney Kore'ye yapılan satışlar yüzde 194'lük devasa bir artışla 8,2 milyon dolara ulaşarak sektördeki en parlak performanslardan biri olarak kayıtlara geçti.