Türkiye'nin Akdeniz kıyılarındaki en önemli doğal yaşam alanlarından biri olan Fethiye kumsalları, nesli tehlike altındaki iribaşlı deniz kaplumbağaları (Caretta caretta) için her yıl kritik bir yuvalama merkezi haline geliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü tarafından başlatılan ve 2026 yılına kadar devam etmesi planlanan kapsamlı bir proje ile deniz kaplumbağalarının korunması ve popülasyonlarının takibi hedefleniyor. Pamukkale Üniversitesi'nden Dr. Doğan Sözbilen'in liderliğindeki bilimsel ekibe, Üsküdar Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Doğukan Mutlu da katkı sağlıyor. Üsküdar Üniversitesi'nden katılan gönüllü öğrencilerle birlikte yürütülen saha faaliyetlerinde, Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi'ndeki Caretta caretta yuvaları titizlikle izleniyor, yuvalama alanları güvence altına alınıyor ve yavruların sağlıklı bir şekilde denize ulaşabilmesi için gerekli tüm tedbirler alınıyor.
Koruma Çalışmalarında Sevindirici Gelişmeler
Üsküdar Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Doğukan Mutlu, yuvalama kumsallarında hem biyolojik hem de genetik odaklı araştırmaların kesintisiz devam ettiğini ifade etti. Dr. Mutlu, yapılan değerlendirmeler sonucunda Caretta caretta yuva sayılarında herhangi bir azalma yaşanmamasının oldukça memnuniyet verici olduğunu vurguladı. Bu durum, uzun süredir devam eden koruma çabalarının başarılı sonuçlar verdiğini ve deniz kaplumbağalarının Fethiye kumsallarını yuvalama amacıyla kullanmaya devam ettiğini gösteren önemli bir işaret olarak değerlendiriliyor. Yürütülen koruma faaliyetleri, yuvaların belirlenmesi, potansiyel tehlikelere karşı kafeslenmesi ve yavruların güvenli bir biçimde denize ulaşmasının sağlanması gibi kritik adımları içeriyor. Bu süreçler, türün sürdürülebilirliği açısından hayati önem taşımaktadır.
İnsan Faktörü ve Sürdürülebilir Turizmin Önemi
Ancak araştırma ekibi, kumsallarda yoğunlaşan insan baskısına karşı da dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor. Özellikle Karaot plajında, Akgöl bölgesindeki hassas yuvalama alanlarına kontrolsüz araç girişlerinin, kaplumbağa yuvaları için ciddi bir risk oluşturduğu gözlemleniyor. Turizmin kalıcı olabilmesi, doğal çevrenin ne denli korunduğuna doğrudan bağlıdır. Fethiye kumsalları, hem bölge turizmi hem de nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan deniz kaplumbağaları için büyük bir öneme sahiptir. Kumsallar gün içinde tatilciler tarafından kullanılırken, geceleri deniz kaplumbağalarının güvenliği için temel kurallara riayet edilmesi büyük önem taşımaktadır. Hava karardıktan sonra kullanılan el fenerleri, cep telefonu ışıkları veya yakılan ateşler, yeni doğan yavruların yönlerini şaşırmasına neden olabilir. Aynı şekilde, yüksek ses ve gürültü, anaç kaplumbağaların yumurtlamadan denize geri dönmesine yol açabilir. Ayrıca, kumsala yerleştirilen koruma kafeslerine herhangi bir müdahalede bulunulmaması, yavruların sağlığı açısından kritik bir rol oynamaktadır. Sahadaki araştırmacılar ve gönüllüler, insan ile doğanın uyum içinde var olabilmesi adına sürdürülebilir turizm bilincini artırmak amacıyla bilgilendirme çalışmalarını aralıksız sürdürmektedir.
