İzmir Büyükşehir Belediyesi, görme engelli bireylere sağladığı hizmetlerin kalitesini artırmak amacıyla önemli bir adım attı. Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Engelli Çalışmaları Şube Müdürlüğü bünyesindeki personele yönelik olarak Bağımsız Hareket Eğitici Eğitimi düzenlendi. Yurdoğlu Engelli Hizmet Merkezi'nde gerçekleştirilen bu eğitimler sayesinde, personele görme engelli bireylerin günlük yaşamda karşılaştığı zorlukları deneyimleme ve onlara daha etkili rehberlik etme becerileri kazandırılması hedefleniyor. Eğitime katılanlar, gözleri bantlı bir şekilde baston kullanarak bağımsız hareket etme, çevreyi algılama ve günlük rutinleri yerine getirme pratikleri gerçekleştirdi.
Eğitim programı kapsamında, katılımcıların görme engelli bireylerin dünyasını anlamalarına yönelik uygulamalı çalışmalar yapıldı. Gözleri bantlı olan personel, rehber eşliğinde baston kullanma teknikleri üzerinde yoğunlaştı. Bu deneyimler, bir odanın veya kapının yerini bulmaktan, dar alanlardan sorunsuz geçmeye, alışveriş yapmaktan, masa ve sandalyeyi bulup oturmaya, hatta masa üzerindeki yiyecek ve içecekleri tespit edip kullanmaya kadar geniş bir yelpazeyi kapsadı. Amaç, personelin yalnızca teorik bilgiyle kalmayıp, bu zorlukları bizzat deneyimleyerek empati kurmasını ve bağımsız hareket tekniklerini daha iyi kavramasını sağlamaktır. Bu sayede, görme engelli bireylere sunulan rehberlik hizmetlerinin niteliği artırılacak ve onların toplumsal yaşama daha aktif katılımları desteklenecektir.
Eğitimin Kapsamı ve Uygulamalı Deneyimler
Eğitim hakkında detaylı bilgi veren sosyolog Buse Yücel Kaba, çalışmanın günlük yaşamdan toplumsal yaşama katılıma kadar geniş bir perspektifte ele alındığını belirtti. Kaba, Bağımsız Hareket Becerileri Eğitici Eğitimi'nin, baston kullanımından ev içi yaşama, toplumsal etkileşimlerden bağımsız hareket pratiklerine kadar çok çeşitli konuları içerdiğini ifade etti. Yurdoğlu Engelli Hizmet Merkezi'nde farklı engel gruplarına yönelik eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunulduğunu hatırlatan Kaba, bu eğitimde edinilen bilgilerin merkezin tüm hizmet alanlarına yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini vurguladı. Bu sayede, merkezin farklı branşlardaki eğitmenleri, görme engelli bireylerle çalışırken daha bilinçli ve etkili rehberlik yapabilecekler.
Yurdoğlu Engelli Hizmet Merkezi'nde spor eğitmeni olarak görev yapan Sinem Demirel, eğitim sırasında günlük yaşamda gözden kaçan pek çok ayrıntıyı fark ettiklerini dile getirdi. Demirel, “Gözümüzü kapattığımızda hissetme ve algılama yeteneğimizin ne kadar farklılaştığını deneyimledik. Günlük hayatta ‘sağına dön, soluna dön’ gibi yönlendirmelerin, görme engelli bireyler için aslında ne kadar zorlayıcı olabildiğini anladık. Bu durumları onların bakış açısıyla deneyimleyerek, yönlendirmelerimizi daha bilinçli bir şekilde yapmamız gerektiğini öğrendik. Örneğin, yönlendirme yaparken ‘saat 3 yönüne dön’ gibi daha hassas ifadeler kullanmanın önemini kavradık. Görme engelli bireylere daha ayrıntılı bilgi sunmanın gerekliliğini de bu sayede fark ettik. Bu tür teknikler benim için oldukça değerli bilgiler içeriyor” şeklinde konuştu.
Empati ve Yeni Rehberlik Teknikleri
Eğitime Aşık Veysel Görme Engelliler Okulu'nda öğretmenlik yapan Serkan Bakır ile görme engelli Emine İşler de katılım sağladı. Bakır, bu eğitimin sadece bir empati çalışması olmanın ötesinde, görme engelli bireylere bağımsız hareket becerilerinin nasıl kazandırılacağına dair teorik ve uygulamalı bilgiler sunduğunu belirtti. Bakır, “Bu eğitim, gözümüzü kapatıp ‘Görme engelli birinin yerinde olsaydık ne yaşardık?’ sorusuna dayalı basit bir empati çalışması değil. Daha ziyade, görme engelli bireylerin ne yaşadığını, nasıl hissettiğini ve en önemlisi nasıl öğrendiğini anlamak üzerine kurulu. Personel, bu bireylerin nerelerde zorlandıklarını kavradığında, eğitim verirken hangi noktalara odaklanması gerektiğini de daha iyi fark edecek. Bu da eğitimlerin çok daha verimli ve faydalı olmasını sağlayacak” ifadelerini kullandı. Bakır, görenlerin dikkat etmediği pek çok ayrıntının, gözler kapalıyken hayati bir önem kazanabildiğini ve en ufak bir sesin bile bazen kritik bir değer taşıyabildiğini vurguladı. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin bu eğitime verdiği önemin büyük olduğunu belirten Bakır, çalışmanın sadece görme engellilerin dünyasını tanıtmakla kalmayıp, aynı zamanda birlikte nasıl yaşanabileceği ve birbirine nasıl destek olunabileceği duygusunu da pekiştirdiğini sözlerine ekledi.
