İzmir'in zengin yazılı ve kültürel belleğini barındıran İzmir Milli Kütüphane'nin yüzlerce yıllık koleksiyonunda özenle korunan nadir eserler, ilk defa geniş kapsamlı bir seçkiyle kamuoyunun beğenisine sunuldu. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İzmir Milli Kütüphane'nin ortaklaşa hazırladığı “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” başlıklı sergi, Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi (AASSM) Giriş Galeri'de kapılarını açtı.
Kentin yazılı ve kültürel hafızasının önemli kurumlarından İzmir Milli Kütüphane'nin Nadir Eserler Koleksiyonu'ndan derlenen bu özel seçki, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürlüğü ile İzmir Milli Kütüphane iş birliğinin bir ürünü olarak hazırlandı. Serginin açılış törenine İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, İzmir Milli Kütüphane Vakfı Başkanı avukat Ulvi Puğ, Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürü ve Sergi Genel Koordinatörü Dr. Serhan Kemal Saygı, Sergi Danışmanı ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya'nın yanı sıra çok sayıda akademisyen, kültür insanı ve İzmirliler katıldı.
Yüzyılları Aşan 61 Eser Ziyaretçilerle Buluştu
İzmir Milli Kütüphane koleksiyonundan titizlikle seçilen 61 nadir eser, ziyaretçileri yüzyılları aşan eşsiz bir kültürel yolculuğa çıkarıyor. Sergi seçkisinde 26 el yazması eser, 2 taş baskı ve 33 matbu kitap yer alıyor. Bu değerli koleksiyonun dikkat çeken parçaları arasında, Enverî tarafından 1464-1465 yıllarında şiirsel bir dille kaleme alınan ve Türk kültürü ile Osmanlı tarihinin en eski ve kıymetli kaynaklarından biri olarak kabul edilen Düstûrnâme-i Enverî bulunuyor. Bu eserin bir el yazması nüshasının Fransa Milli Kütüphanesi'nde de yer alması, önemini daha da artırıyor.
Ayrıca, Kâtip Çelebi'nin Türkçe coğrafya literatüründeki başyapıtlarından Cihannüma'nın İbrahim Müteferrika Matbaası'nda 1732 yılında basılan nüshası da sergilenenler arasında. Matbaa tarihinin mihenk taşlarından Gutenberg'in hareketli metal harf baskı tekniğiyle 1531'de Latince basılan Aristoteles'in Toplu Eserleri ve Hasan Âşıkî'nin elinden çıkmış nadide bir yazma Kur’an-ı Kerim nüshası da ziyaretçilerin ilgisine sunuluyor. İzmir Milli Kütüphane koleksiyonunda bulunan 17 İbrahim Müteferrika baskısı eserden 5'i bu özel seçkide yer alarak matbaa tarihimiz açısından büyük bir değer taşıyor.
Kültürel Mirasın Korunması ve Paylaşılması Vurgulandı
Serginin açılışında konuşan Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı, İzmir Milli Kütüphane'nin yaklaşık iki milyon kitabı, dört bine yakın süreli yayını, zengin gazete koleksiyonu ve 3 bin 500 cilde yaklaşan el yazmasıyla sadece İzmir'in değil, Türkiye'nin de en önemli kültür hazinelerinden biri olduğunu belirtti. Saygı, bu sergiyi, kütüphanenin barındırdığı büyük belgesel mirası toplumla buluşturmak amacıyla hayata geçirdiklerini ifade etti. Saygı, “Bir arşivin ya da bir kütüphanenin gerçek gücünün depolarındaki eser sayısıyla değil, o eserlerin toplumun zihniyle ve ruhuyla temas ettiği ölçüde değerli olduğuna inanıyoruz. Bu sergi, kentimizin yüzyıllardır biriken entelektüel hafızasını, gençten yaşlıya tüm İzmirlilerle buluşturmak ve bu kıymetli mirası herkese ait bir değer kılmak hedefiyle düzenlendi” dedi.
Serginin danışmanlığını üstlenen Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya ise, İzmir Milli Kütüphane ile APİKAM'ın kentin kültür dünyasındaki özel konumuna dikkat çekerek, bu ölçekte bir etkinliğin iki güzide kurumun ev sahipliğinde ilk kez gerçekleştirildiğini vurguladı. Akkaya, bu olayın İzmir'in kültür tarihi açısından ileride çok özel bir gün olarak anılacağına inandığını dile getirdi. Yaklaşık beş aylık yoğun bir emeğin ürünü olan serginin, ziyaretçilerde kentin hafıza kurumlarına yönelik bir merak uyandırmasını ve daha fazlasını keşfetme arzusu yaratmasını umduğunu sözlerine ekledi.
İzmir Milli Kütüphane Vakfı Başkanı avukat Ulvi Puğ da, kütüphanenin sahip olduğu kültürel mirasın sadece kuruma değil, tüm İzmir'e ve Türkiye'ye ait olduğunu belirterek, serginin hazırlanmasında emeği geçen Dr. Serhan Kemal Saygı ve tüm APİKAM çalışanlarına teşekkür etti. Puğ, Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay ve Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay'a da şükranlarını sundu.
Genel koordinasyonunu avukat Ulvi Puğ ile Dr. Serhan Kemal Saygı'nın, danışmanlığını ise Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya'nın üstlendiği bu sergiyle İzmir'in yazılı ve kültürel mirasının görünür kılınması, kentteki kitap ve kütüphane kültürünün tanıtılması ve tarihsel koleksiyonların farklı kesimlerle buluşturulması hedefleniyor. “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” sergisi, 15 Kasım 2026 tarihine kadar Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi Giriş Galeri'de sanatseverlerin ziyaretine açık olacak.
