Tüm dünyada her yıl yaklaşık 2,4 milyon kadına, ülkemizde ise 30 bine yakın kadına meme kanseri tanısı konulmaktadır. Erken teşhis ve doğru tedavi planlaması sayesinde hastalığın tamamen iyileşme şansı bulunması büyük önem taşımaktadır. Memorial Şişli Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Prof. Dr. Gürsel Remzi Soybir, meme kanseri tedavisinde hasta konforunu önemli ölçüde artıran robotik cerrahi, dondurarak tedavi (kriyoablasyon), endoskopik cerrahi ve onkoplastik cerrahi gibi modern cerrahi yöntemler hakkında kapsamlı bilgiler verdi.
Meme kanserinde uygulanacak cerrahi yöntemin seçimi, hastalığın evresi, tümörün biyolojik özellikleri ve hastanın genel sağlık durumu gibi çeşitli faktörler göz önünde bulundurularak kişiye özel olarak belirlenmektedir. Bu yenilikçi yaklaşımlar, cerrahi travmayı minimize ederken, hastaların iyileşme süreçlerini hızlandırmayı ve yaşam kalitelerini artırmayı hedeflemektedir.
Robotik Cerrahiyle Daha Az Travma ve Estetik Konfor
Robotik cerrahi teknolojileri, genel cerrahinin birçok alanında olduğu gibi meme cerrahisinde de giderek daha fazla kullanılmaktadır. Özellikle tek portlu robotik cerrahi, dar alanlarda sağladığı teknik kolaylıklar ve yüksek görüntü netliği sayesinde meme cerrahisinde tercih edilen yeni nesil teknolojilerdendir. Tek bir küçük giriş noktasından gerçekleştirilen bu ameliyatlarla, meme dokusunun çıkarılması mümkün olmakta ve zorlu bölgelere robotik sistem sayesinde daha rahat erişim sağlanabilmektedir.
Robotun sunduğu büyütülmüş ve yüksek çözünürlüklü görüntüleme kapasitesi, cerrahın dokuları daha detaylı bir şekilde değerlendirmesine ve hassas cerrahi işlemleri daha kontrollü bir biçimde gerçekleştirmesine olanak tanır. Bu sayede ameliyatlar, daha küçük bir yara izi, daha az kanama ve daha az doku hasarı ile tamamlanabilmektedir. Ameliyat sonrası dönemde daha az ağrı hissedilmesi ve estetik açıdan daha iyi sonuçlar elde edilmesi, hastanın erken taburcu edilmesine ve günlük yaşamına daha hızlı dönmesine katkıda bulunur. Robotik cerrahide operasyon, robotun kendi başına değil, cerrahın ameliyat masasının yanındaki konsoldan robotik kolları ve cerrahi aletleri kontrol etmesiyle gerçekleşir. Robotun hareket kabiliyeti ve görüntü netliği, deneyimli meme cerrahının becerileriyle birleşerek etkin bir tedavi sunar. Ancak Prof. Dr. Gürsel Remzi Soybir, tek portlu robotik cerrahinin her meme kanseri hastası için uygun olmadığını, yöntemin tümörün özellikleri, hastalığın evresi ve hastanın genel sağlık durumu değerlendirilerek seçilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Uygun hastalarda bu teknolojinin, onkolojik güvenlikten ödün vermeden, cerrahi travmayı azaltmaya ve ameliyat sonrası konforu artırmaya yönelik etkili bir seçenek olduğu kabul edilmektedir.
Diğer Modern Cerrahi Yaklaşımlar ve Faydaları
Endoskopik Cerrahi İyileşme Sürecini Hızlandırıyor
Meme cerrahisinde kullanılan bir diğer modern yöntem de endoskopik cerrahidir. Bu teknikte, küçük kesilerden yerleştirilen kamera ve özel cerrahi aletler yardımıyla meme dokusu görüntülenir ve ameliyat gerçekleştirilir. Cerrah, monitöre yansıyan görüntüler eşliğinde gerekli cerrahi işlemleri tamamlar. Uygun hastalarda daha küçük kesilerle yapılan endoskopik meme cerrahisi, yara izlerinin belirginliğini azaltarak ameliyat sonrası iyileşme sürecinin daha konforlu geçmesine yardımcı olur. Bu yöntemin tercih edilmesinde tümörün boyutu, yerleşimi, hastalığın evresi ve meme dokusunun özellikleri dikkate alınır.
Uygun Hastalar Buzla Tedavi Edilebiliyor: Kriyoablasyon
Meme hastalıklarının tedavisinde kullanılan yenilikçi yaklaşımlardan biri de kriyoablasyon, yani dondurarak tedavidir. Bu yöntemde, görüntüleme rehberliğinde hedeflenen dokuya özel bir prob yerleştirilir ve çok düşük sıcaklıklar kullanılarak dokudaki kanser hücreleri dondurularak yok edilir. Başlangıçta iyi huylu meme kitlelerinde uygulanan bu yöntem, artık seçilmiş erken evre meme kanseri hastalarında da tedavi seçenekleri arasında yer almaktadır. Erken evre meme kanserinde belirli koşullarda gündeme gelen kriyoablasyonun kullanımı; tümörün özellikleri, hastanın genel sağlık durumu ve eşlik eden tedavi gereksinimleri doğrultusunda değerlendirilir. İşlemin lokal anestezi altında ve minimal invaziv bir girişimle yapılabilmesi, hastalar için önemli bir avantaj sunar.
Onkoplastik Cerrahi Estetik İmkan Sağlıyor
Meme kanseri cerrahisinde temel hedef, tümörün onkolojik güvenli sınırlar içinde çıkarılmasının yanı sıra, memenin doğal görünümünün korunmasıdır. Onkoplastik cerrahi, kanser cerrahisi prensipleri ile plastik cerrahi tekniklerini birleştirerek bu iki hedefin aynı anda gerçekleştirilmesini sağlar. Bu yaklaşımda tümör, onkolojik güvenlik ilkelerine uygun olarak çıkarılırken, kalan meme dokusu hastanın estetik beklentilerine göre yeniden şekillendirilir. Onkoplastik cerrahi, ameliyat öncesinde memede bulunan bazı şekil bozukluklarının düzeltilmesine de olanak tanır. Cerrahi planlama sırasında tümörün özellikleri, çıkarılması gereken doku miktarı ve hastanın beklentileri multidisipliner bir yaklaşımla değerlendirilir.
Genetik Riski Yüksek Kişilerde Risk Azaltıcı Cerrahi
Genetik bilimindeki ilerlemeler, meme kanserine yakalanma riski yüksek bireylerin belirlenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Ailesinde yoğun meme kanseri öyküsü bulunan veya meme kanserini önleyici genlerde bozukluklar tespit edilen hastalarda kişisel risk değerlendirmesi büyük önem taşır. Risk azaltıcı meme cerrahisi, meme kanserine yakalanma olasılığı yüksek olan kişiler için önemli bir koruyucu seçenektir. Bu ameliyatlarda meme dokusu çıkarıldıktan sonra, hastanın durumuna göre kendi dokuları veya implantlar kullanılarak meme yeniden oluşturulur. Risk azaltıcı cerrahi kararı öncesinde, kişinin genetik sonuçları, aile öyküsü, yaşı, genel sağlık durumu ve olası fayda/zarar riskleri multidisipliner konseylerde detaylıca değerlendirilmelidir. Bu cerrahinin kanser gelişme olasılığını büyük ölçüde düşürebilmesine rağmen, riski tamamen ortadan kaldırmadığı unutulmamalıdır.
Daha Az Cerrahiyle de Etkili Tedavi İmkanı
Meme kanserinin biyolojik özelliklerinin daha iyi anlaşılması ve sistemik tedavilerdeki önemli gelişmeler, cerrahi yaklaşımların da yeniden değerlendirilmesine yol açmıştır. Kemoterapi, immünoterapi ve hedefe yönelik tedavilerdeki başarılar ile uygun hastalarda ameliyat öncesinde uygulanan tedavilerle tümörün küçültülmesi veya tamamen yok edilebilmesi, memede ve koltuk altında daha sınırlı cerrahi uygulamalarını gündeme getirmiştir. Bu yeni yaklaşımlar sayesinde onkolojik güvenlikten ödün vermeden cerrahiye bağlı yan etkiler azaltılmakta ve hastaların günlük yaşamlarına dönüşü kolaylaşmaktadır.
