Yeni eğitim-öğretim dönemine sayılı günler kala, çocukların okul hazırlıkları tüm hızıyla devam ederken, ağız ve diş sağlıklarının da göz ardı edilmemesi gerektiği belirtiliyor. Atlas Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Ana Bilim Dalı'ndan Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, çocukların okula başlamadan önce bir diş hekimi tarafından değerlendirilmesinin, onların eğitim hayatını olumsuz etkileyebilecek ağrı, enfeksiyon, çiğneme güçlüğü ve uyku problemleri gibi durumların erken saptanmasına büyük katkı sağlayacağını ifade etti. Dr. Kınıkoğlu, ağız ve diş sağlığının sadece çürüksüz dişlere sahip olmaktan ibaret olmadığını, aynı zamanda çocuğun ağrısız uyuyabilmesi, rahatça yemek yiyebilmesi, konuşabilmesi, gülümseyebilmesi ve okul yaşamına kesintisiz katılımının da sağlıklı bir ağzın önemli göstergeleri arasında yer aldığını dile getirdi.
Ağız Sağlığı ve Akademik Başarı İlişkisi
Diş sağlığının okul başarısı üzerindeki etkilerine değinen Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, bu konunun doğru bir şekilde ifade edilmesinin önemini vurguladı. Kınıkoğlu, bir diş muayenesinin doğrudan “başarıyı artıran” bir uygulama olmaktan ziyade, öğrenme süreçlerini zorlaştırabilecek sağlık problemlerini erken aşamada ortadan kaldıran koruyucu bir adım olduğunu belirtti. Ağrıyan bir dişin, çocuğun dikkatini sürekli olarak ağrıya yönlendirdiğini, bu durumun öğretmeni dinleme, okuma yaparken odaklanma veya sınav sırasında düşüncelerini sürdürme gibi aktivitelerde zorluklara yol açabileceğini açıkladı. Özellikle geceleri artan diş ağrılarının uykuyu bölerek ertesi gün yorgunluk, huzursuzluk ve dikkat dağınıklığına neden olabileceğine dikkat çekti. Ağrı ve hassasiyetin giderilmesinin, çocuğun dikkatini yeniden derslerine verebilmesine olanak tanıyacağını, rahat çiğneyebilmesi ve düzenli uyuyabilmesinin de okul gününü daha verimli ve konforlu geçirmesine yardımcı olacağını söyledi.
Kapsamlı Muayenenin Önemi ve Erken Teşhisin Avantajları
Çocukların herhangi bir şikâyeti olmasa dahi, bazı ağız ve diş problemlerinin başlangıçta belirti vermeyebileceğine işaret eden Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, okul öncesi dönemde yapılacak kapsamlı bir değerlendirmenin bu açıdan kritik olduğunu vurguladı. Bu kontrollerde sadece aktif çürüklerin değil, aynı zamanda kırık veya hassas dişler, diş eti sorunları, yoğun plak birikimi, süt dişlerinin düşme ve daimi dişlerin sürme süreçleri, yeni sürmüş daimi azı dişlerinin koruyucu uygulama ihtiyaçları ve ortodontik aparey kullanan çocuklarda oluşabilecek potansiyel sorunların da değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Sporla ilgilenen çocukların da özel olarak incelenmesi gerektiğini belirten Kınıkoğlu, travma riski taşıyan aktivitelerde uygun ağız koruyucularının kullanılmasının hayati önemine dikkat çekti. Okullarda yapılan ağız ve diş sağlığı taramalarının farkındalık yaratma ve yönlendirme açısından önemli araçlar olduğunu ancak bunların kapsamlı bir diş hekimi muayenesinin yerini tutmadığını da ekledi. Kınıkoğlu, taramaların belirgin sorunları ve tedavi gereksinimini hızlıca tespit etmeye yararken, kapsamlı bir muayenede çocuğun tıbbi ve dental geçmişi, çürük riski, diş etleri ve yumuşak dokuları, dişlerin sürme durumu ve kapanışının detaylıca değerlendirildiğini, gerekli durumlarda radyografik incelemelerden de faydalanılabileceğini açıkladı. Bu sebeple, tarama esnasında bir sorun tespit edildiğinde, ailelerin uygun bir diş hekimine yönlendirilmesi ve gerekli tedavi planlamasının yapılması büyük önem taşımaktadır.
Okullar açılmadan önce yapılan diş hekimi kontrollerinin zamanlama açısından da önemli avantajlar sunduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, tatil döneminde planlanan kontroller ve gerekli tedavilerin, okul başladıktan sonra karşılaşılabilecek acil durumların önüne geçilmesine yardımcı olabileceğini belirtti. Kınıkoğlu, “Okul başladıktan sonra ortaya çıkan şiddetli diş ağrısı, yüz bölgesinde şişlik veya enfeksiyon gibi durumlar hem çocuk hem de aile için çok daha zorlayıcı olabilir. Küçük bir sorun erken dönemde fark edildiğinde çoğu zaman daha sınırlı bir müdahaleyle yönetilebilir. Bu nedenle okul hazırlıklarının içine ağız ve diş sağlığı kontrolünü de eklemek büyük önem taşımaktadır” şeklinde konuştu. Sağlıklı bir ağız yapısının, çocuğun ağrısız uyumasına, rahat beslenmesine, konuşmasına, gülümsemesine ve okul yaşamına daha kesintisiz katılımına destek olduğunu sözlerine ekleyen Kınıkoğlu, okula dönüş döneminin yalnızca çanta ve kırtasiye hazırlığından ibaret olmadığını, aynı zamanda çocuğun koruyucu sağlık kontrollerinin de gözden geçirilmesi gereken bir zaman dilimi olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
