Mersin Yenişehir Belediyesi, kentlerde iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini en aza indirmek ve vatandaşların yaşam kalitesini yükseltmek hedefiyle önemli bir projeyi hayata geçiriyor. Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) Müdürlüğü tarafından yürütülen “Yeşil Sokak Dönüşümü Projesi”nin ilk pilot uygulaması Fuat Morel Mahallesi’nde resmen başladı. Yenişehir Belediyesi, Mersin’in yaz aylarındaki yüksek sıcaklıkları ve küresel iklim krizinin getirdiği zorluklarla mücadele etmek amacıyla sokakları adeta birer ‘serinleme noktasına’ çevirecek bilimsel bir yaklaşım sergiliyor. Projenin başlangıç aşamasında Fuat Morel Mahallesi’ndeki 2840, 2844, 2821 ve 2852. sokaklar baştan sona yenilenerek yoğun bir şekilde ağaçlandırılacak.

Bilimsel Yaklaşımla Sokaklar Yenileniyor

Mevcut durumda genellikle taşıt odaklı ve sert zeminlerle kaplı olan sokaklar, bu proje kapsamında tamamen farklı bir anlayışla tasarlanıyor. Yeşil altyapı sistemleri, geçirgen yüzeyler, yaya öncelikli kullanım alanları ve kurakçıl peyzaj ilkeleri doğrultusunda yeniden düzenlemeler yapılacak. Proje sayesinde asfalt ve beton gibi ısıyı tutan ve su geçirmez yüzeylerin oranı önemli ölçüde azaltılırken, kent dokusu toprakla yeniden buluşturulacak. Bu dönüşüm sayesinde yağmur suları, sel riski oluşturmadan doğrudan toprağa karışarak doğal döngüye dahil olacak ve yeraltı su kaynaklarının beslenmesine katkı sağlayacak.

Yenişehir Belediyesi, bu çalışmayla geleneksel çevre düzenleme anlayışının ötesine geçerek, tamamen bilimsel verilere dayalı ve sürdürülebilir bir model benimsiyor. Sokaklarda kullanılacak bitki türleri ve zemin malzemeleri de titizlikle belirlenmiş kriterlere göre seçiliyor. Mersin’in sıcak ve kurak yaz koşullarına uyum sağlayabilen, su tüketimi ve bakım ihtiyacı düşük, aynı zamanda yüksek gölge kapasitesi sunan yerel türler tercih ediliyor. Seçimlerde sadece estetik kaygılar değil; malzemenin ışığı yansıtma kapasitesi, ısı depolama performansı ve termal konfora sağladığı katkı gibi faktörler de göz önünde bulunduruluyor. Tasarım kararları, gelişmiş simülasyon teknikleriyle önceden test edilerek olası etkileri analiz ediliyor. Bu analizler, yeşillendirilen sokakların sadece kendi sınırları içinde değil, yakın çevrelerinde de hissedilir bir serinleme etkisi yarattığını ortaya koyuyor.

Üniversite İş Birliği ve Gelecek Hedefler

“Yeşil Sokak Dönüşümü Projesi”, yerel yönetimin akademik bilgi birikimiyle bir araya gelmesiyle de dikkat çekiyor. Mersin Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü akademisyenlerinin değerli görüş ve katkılarıyla şekillenen bu proje, veri temelli ve uygulanabilir bir kentsel iklim uyum modeli olma özelliği taşıyor. Ulaşım erişilebilirliğini engellemeksizin hayata geçirilecek bu dönüşüm sayesinde sokaklar, yalnızca araçların geçiş güzergahı olmaktan çıkarak, vatandaşların güvenle yürüyebileceği, dinlenebileceği, gölgelendirilmiş ve termal konforu artırılmış yaya öncelikli sosyal yaşam alanlarına dönüşecek.

Yenişehir Belediyesi AR-GE Müdürü Eylem Parlak Emre, projeye ilişkin yaptığı değerlendirmelerde, çalışmanın yalnızca bir peyzaj düzenlemesi olmadığını vurguladı. Emre, “İklim değişikliğiyle artan sıcaklıklar; beton ve asfaltın oluşturduğu kentsel ısı adası etkisi ile geçirimsiz yüzeylerin fazlalığı, bu projeye başlama sebeplerimizin başında geliyor. Yeşil Sokak Dönüşüm Projesi, klasik bir çevre düzenlemesi değil; sıcaklığı azaltan, yağmur suyunun toprağa kazandıran, gölge oluşturan ve yayalara daha konforlu kamusal alanlar sunan, iklim uyumu odaklı bir dönüşüm projesidir” ifadelerini kullandı. Bitki ve ağaç seçimlerinde Mersin iklimine uyumlu, kuraklığa dayanıklı ve yüksek gölge sağlayan türlerin tercih edildiğini belirten Emre, zeminlerde ise geçirgen malzemeler kullanarak yağmur suyunun toprağa ulaşmasını desteklediklerini aktardı. Bu sayede hem kentin serinlemesine katkı sağlandığını hem de sürdürülebilir bir kentsel çevre oluşturulduğunu dile getirdi. Simülasyonlar sayesinde ağaçların konumu, gölge etkisi ve kullanılacak malzemelerin sıcaklık üzerindeki etkilerinin uygulama öncesinde analiz edildiğini belirten Emre, elde edilen sonuçların yeşil sokaklarda sadece kendi içinde değil, çevresinde de hissedilen sıcaklığı düşürdüğünü ve yaya konforunu artırdığını gösterdiğini ekledi. Proje kapsamında Fuat Morel Mahallesi’nde erguvan ağacı, lavanta ve ıhlamur bitkisi gibi türlerin öngörüldüğünü sözlerine ekledi.

Yenişehir Belediyesi, Fuat Morel Mahallesi’nde başlatılan bu ilk uygulamayı başarılı bir şekilde tamamlamasının ardından projeyi ilçe genelindeki diğer mahallelere de yaymayı hedefliyor. Sokak ölçeğinde başlayan bu yeşil altyapı hamlesinin mahalle ölçeğine taşınmasıyla; kentsel ısı adası etkisinin azaltılması, su ve enerji kaynaklarının daha verimli kullanılması ve iklim değişikliğine karşı daha dirençli bir Yenişehir inşa edilmesi amaçlanıyor. Emre, projeyi ilerleyen dönemde farklı mahallelerde de uygulamayı planladıklarının altını çizerek, “Fuat Morel Mahallesi'ndeki ilk uygulamayı pilot proje olarak değerlendiriyoruz. Elde edeceğimiz sonuçlar doğrultusunda benzer dönüşümlere ihtiyaç duyulan diğer mahallelerimizde de hayata geçirmeyi hedefliyoruz. Uzun vadede daha yeşil, daha serin ve daha yaşanılabilir, iklim değişikliğine karşı daha dirençli bir Yenişehir oluşturmayı amaçlıyoruz. Özellikle Cumhuriyet ve Hürriyet mahallelerimizde de yüksek sıcaklık tespiti gerçekleştirdik. Bu mahallelerimize özgü planlamalara da devam ediyoruz” şeklinde konuştu.