Türkiye ekonomisi, 2025 yılında önemli bir büyüme kaydederek bağımsız yıllık gayrisafi yurt içi hasılasını (GSYH) zincirlenmiş hacim endeksiyle bir önceki yıla göre %3,7 oranında artırdı. Üretim yöntemiyle elde edilen verilere göre, cari fiyatlarla GSYH aynı yıl içinde %41,6'lık bir yükselişle 63 trilyon 240 milyar 524 milyon TL'ye ulaştı. Bu dönemde kişi başına düşen GSYH ise 714 bin 682 TL, ABD doları cinsinden ise 18 bin 103 dolar olarak hesaplandı. Ekonominin genel performansında imalat sanayi, toptan ve perakende ticaret ile gayrimenkul faaliyetleri gibi sektörler önemli paylar alırken, inşaat sektörü en hızlı büyüyen alan olarak öne çıktı.
Sektörel Katkılar ve Büyüme Dinamikleri
2025 yılı GSYH'sında üretim yöntemine göre en büyük payı %15,6 ile imalat sanayi üstlendi. İmalat sektörünü, %12,9'luk pay ile toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı faaliyetleri takip etti. Gayrimenkul faaliyetleri sektörü ise %9,2'lik pay ile üçüncü sırada yer aldı. GSYH içindeki en düşük payı ise hanehalklarının işverenler olarak gerçekleştirdiği faaliyetler aldı.
Sektörel büyüme oranlarına bakıldığında, 2025 yılında zincirlenmiş hacim endeksi değişim oranlarına göre en çok büyüyen sektörler sırasıyla:
- İnşaat: %11,0
- Kültür, sanat, eğlence, dinlence ve spor: %8,5
- Bilgi ve iletişim: %7,9
Öte yandan, aynı dönemde en çok küçülen sektörler ise şunlar oldu:
- Tarım, ormancılık ve balıkçılık: %8,5
- Su temini; kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetleri: %5,0
- Hanehalklarının işverenler olarak faaliyetleri: %4,2
Bu veriler, inşaat ve hizmet sektörlerinin ekonomideki dinamik rolünü ve bazı temel sektörlerdeki daralmaları gözler önüne serdi.
Harcama ve Gelir Yöntemleriyle GSYH Analizi
Harcama yöntemine göre GSYH bileşenleri incelendiğinde, yerleşik hanehalkı nihai tüketim harcamaları 2025 yılında bir önceki yıla göre %4,2'lik bir artış kaydetti. Bu harcamaların cari değerlerle GSYH içindeki payı %54,4 olarak gerçekleşti. Hanehalkı harcamaları içinde en yüksek payı alan gruplar ise %21,4 ile gıda ve alkolsüz içecekler, %18,0 ile konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar ve %15,0 ile ulaştırma oldu.
Devletin nihai tüketim harcamaları 2025 yılında %1,0 artarken, GSYH içindeki payı %13,9 olarak belirlendi. Gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise %7,3'lük önemli bir artış göstererek GSYH'nin %30,7'sini oluşturdu. Mal ve hizmet ihracatı, 2025 yılında zincirlenmiş hacim endeksi olarak %0,6 oranında azalırken, mal ve hizmet ithalatı ise %4,6 oranında arttı. Toplam mal ve hizmet ihracatının cari GSYH içindeki payı %24,7, ithalatın payı ise %25,0 oldu.
Gelir yöntemiyle yapılan GSYH hesaplamalarına göre, işgücü ödemeleri 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla %40,0 oranında yükseldi. Brüt işletme artığı/karma gelir ise %41,3 oranında artış gösterdi. İşgücüne yapılan ödemelerin cari gayrisafi katma değer içindeki payı 2024 yılındaki %36,9 seviyesinden 2025 yılında %36,6'ya geriledi. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise aynı dönemde %43,3'ten %44,3'e yükseldi. Bu veriler, gelir dağılımındaki değişimleri ve işletme karlılıklarının gelişimini yansıtmaktadır.
