Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom ile “Kazakistan Nükleer Elektrik Santralleri” (KAES) şirketi, Kazakistan'ın Almatı Bölgesi'ne bağlı Jambıl ilçesindeki Ülken köyü yakınlarında kurulacak olan Balkaş Nükleer Güç Santrali (NGS) projesi için mühendislik, tedarik ve inşaat (EPC) sözleşmesi imzaladı. Toplamda 2400 MW elektrik üretim kapasitesine sahip iki güç ünitesinden oluşacak bu önemli anlaşma, Rus ve Kazak taraflarının proje kapsamındaki sorumluluklarını detaylı bir şekilde belirliyor.

Anlaşmanın imza töreni, Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihachev ile Kazakistan Cumhuriyeti Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Almasadam Satkaliev'in katılımıyla gerçekleştirildi. Rus tarafı adına sözleşmeyi Rosatom Genel Müdür Birinci Yardımcısı ve Atomstroyexport A.Ş. Başkanı Andrey Petrov imzalarken, Kazak tarafını ise KAES Genel Müdürü Yernat Berdigulov temsil etti. Bu sözleşme, Balkaş NGS projesinin gelecekteki inşa sürecinde her iki ülkenin üstleneceği rolleri ve görev dağılımını resmileştiriyor.

Projenin Kapsamı ve Teknolojik Üstünlükleri

Uluslararası konsorsiyumun lideri konumundaki Rosatom, Balkaş NGS projesinin tüm uygulama döngüsünden sorumlu olacak. Bu sorumluluk, santralin tasarım çalışmalarından ekipman tedarikine, inşaat faaliyetlerinden işletmeye alma süreçlerine ve nihayetinde tamamlanan tesisin müşteriye teslimine kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Bu kapsamlı rol, projenin her aşamasında Rusya'nın nükleer enerji alanındaki deneyiminin ve teknolojisinin etkin bir şekilde kullanılacağını gösteriyor.

Gelecek santralin temelini, her biri 1200 MW elektrik kapasitesine sahip modern III+ Nesil VVER-1200 reaktörleri oluşturacak. Bu ileri teknoloji, uluslararası alandaki en sıkı güvenlik gerekliliklerini eksiksiz bir şekilde karşılamaktadır. VVER-1200 reaktörleri, Rusya, Belarus, Türkiye, Bangladeş, Macaristan, Mısır ve Çin gibi çeşitli ülkelerde hem halihazırda işletimde olan hem de inşaatı devam eden nükleer tesislerde başarıyla uygulanmaktadır. Bu reaktörlerin işletme ömrü 60 yıl olarak belirlenmiş olup, bu sürenin 20 yıl daha uzatılabilme potansiyeli de bulunmaktadır.

Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihachev, imzalanan bu sözleşmenin Kazakistan ile işbirliğinde yeni bir aşamanın başlangıcı olduğunu ifade etti. Lihachev, Rosatom'un kısa süre içinde tasarım çalışmalarına başlayacağını ve uluslararası ekipman tedarikçilerinden oluşan bir konsorsiyum kuracağını belirtti. Ayrıca, projenin tüm aşamalarında en yüksek uluslararası güvenlik ve verimlilik gerekliliklerine uygun güç üniteleri inşa etme ve işletmeye alma temel hedeflerine sadık kalacaklarını vurguladı. Rus nükleer teknolojilerinin Kazakistan Cumhuriyeti'nin enerji bağımsızlığı ve sürdürülebilir kalkınması için güvenilir bir temel oluşturacağına inancını dile getirdi.

Saha Çalışmaları ve Gelecek Adımlar

Santralin kurulacağı bölgede, Ağustos 2025'te başlatılan etüt çalışmaları halen titizlikle devam etmektedir. Bu kapsamlı çalışmalar çerçevesinde uzmanlar, bugüne kadar derinliği 120 metreye ulaşan 60'tan fazla kuyu açarak detaylı analizler için gerekli numuneleri toplamışlardır.

Toplanan malzemeler, güç ünitelerinin yerleşimi için en uygun sahanın belirlenmesi amacıyla laboratuvar ortamında detaylı incelemelerden geçmektedir. Bu kapsamlı saha etütlerinin 2027 yılında tamamlanması hedefleniyor. Etütlerin ardından, mühendisler güç ünitelerinin inşasına başlanabilmesi için gerekli izin belgelerinin hazırlanmasına yönelik dokümantasyon sürecine başlayacaklar. Bu adım, projenin inşaat fazına geçiş için kritik bir öneme sahiptir ve Kazakistan'ın enerji geleceği için önemli bir kilometre taşını temsil etmektedir.