Türkiye'nin ticaret satış hacmi, 2026 yılı Temmuz ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre %0,6 oranında azalırken, bir önceki aya kıyasla da %2,5'lik bir düşüş kaydetti. Bu genel gerilemeye rağmen, perakende ticaret sektörü hem yıllık hem de aylık bazda büyüme sergileyerek dikkat çekti. Özellikle perakende satış hacmi, 2025 yılının Temmuz ayına göre %10,4'lük önemli bir artış yaşarken, Haziran 2026'ya kıyasla da %0,2'lik sınırlı bir yükseliş kaydetti.
2021 yılını 100 baz alarak hesaplanan ticaret satış hacmi endeksi verilerine göre, 2026 Temmuz ayında yaşanan yıllık düşüş, sektörel bazda farklı performansları beraberinde getirdi. Motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımında satış hacmi yıllık %9,8 oranında geriledi. Toptan ticaret satış hacmi de aynı dönemde %4,2'lik bir azalış gösterdi. Bu düşüşler, genel ticaret hacmindeki daralmanın temel nedenleri arasında yer aldı. Ancak, perakende ticaretin yıllık bazda %10,4'lük güçlü artışı, tüketici harcamalarındaki canlılığın bir göstergesi olarak öne çıktı ve genel düşüşü bir miktar dengeledi.
Aylık değişimlere bakıldığında ise tablo biraz farklılaştı. 2026 Temmuz ayında bir önceki aya göre toplam ticaret satış hacmi %2,5 azalırken, motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımında satış hacmi %0,9 oranında artış gösterdi. Toptan ticaret satış hacmi aylık bazda %4,5'lik bir düşüş yaşarken, perakende ticaret satış hacmi ise %0,2'lik mütevazı bir artışla yükselişini sürdürdü. Bu veriler, aylık bazda da sektörler arasında farklı dinamiklerin işlediğini ortaya koydu.
Sektörel Dinamikler ve Ticaret Hacmi
Ticaret satış hacmi endeksi, ekonominin genel seyrini anlamak adına kritik göstergelerden biridir. Temmuz 2026 verileri, özellikle motorlu kara taşıtları ve motosiklet sektöründeki belirgin yıllık ve toptan ticaretteki hem yıllık hem de aylık düşüşlerin, genel ticaret hacmi üzerindeki baskısını gözler önüne serdi. Bu sektörlerdeki daralma, tedarik zincirlerindeki değişimler, ekonomik belirsizlikler veya talep daralması gibi çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir. Öte yandan, perakende ticaretin hem yıllık hem de aylık bazda pozitif seyrini sürdürmesi, hanehalkı tüketiminin belirli alanlarda gücünü koruduğuna işaret etmektedir. Yüksek enflasyon ortamında dahi tüketicilerin belirli ürün gruplarına yönelimi, perakende sektörünü destekleyen önemli bir faktör olarak değerlendirilebilir.
Perakende Ticaretin Alt Kategorileri
Perakende ticaret hacmindeki artış, sektörün farklı alt bileşenlerinden beslenmektedir. Endeks detaylarına göre, perakende ticaretin genel performansına katkı sağlayan başlıca alt kategoriler arasında şunlar bulunmaktadır:
- Perakende ticaret (saat ve mücevher hariç)
- Gıda, içecek ve tütün ürünleri
- Gıda dışı ürünler (otomotiv yakıtı hariç)
- Bilgisayar, kitap ve iletişim aygıtları
- Elektrikli eşya ve mobilya
- Tekstil, giyim ve ayakkabı
- Tıbbi ürünler ve kozmetik
- Posta veya internet üzerinden yapılan satışlar
- Otomotiv yakıtı satışları
Bu alt kategorilerin her biri, perakende sektörünün genel büyümesine farklı oranlarda katkıda bulunarak, tüketici tercihlerinin ve harcama alışkanlıklarının çeşitliliğini yansıtmaktadır. Özellikle posta veya internet üzerinden yapılan satışlar gibi modern ticaret kanallarının ve temel ihtiyaç ürünlerinin satış hacmi, genel perakende artışında önemli bir rol oynamaktadır. Ancak kaynak metinde bu alt kategorilerin spesifik performans verileri yer almadığı için, yalnızca varlıkları üzerinden bir değerlendirme yapılabilmektedir.
Temmuz 2026 verileri, Türk ekonomisinde ticaret sektörünün genelinde karmaşık bir tablo çizdi. Bazı sektörler daralma yaşarken, perakende ticaretin istikrarlı büyümesi, iç talebin belirli alanlarda canlılığını koruduğunu gösterdi. Bu farklılaşan eğilimler, ekonomik politikaların ve piyasa dinamiklerinin yakından takip edilmesinin önemini bir kez daha ortaya koydu.
