Dünya genelinde ve ülkemizde hızla yayılan diyabet, sessiz bir pandemi niteliğinde ilerlerken gelişen tıbbi yöntemler hastaların yaşam kalitesini önemli ölçüde yükseltiyor. 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında Acıbadem Ataşehir Hastanesi'nde düzenlenen “Diyabette yalnız değilsiniz” etkinliğinde, hastalığın erken tanısı, organlara etkileri ve tedaviye dair umut veren vaka örnekleri paylaşıldı. Etkinlikte, görme engelli bir psikolog olan Nisa Güner, dijital insülin pompası ve sensörlerini ekran okuyucu ile yapay zeka desteği kullanarak tek başına yönetmesiyle Türkiye'de bir ilke imza attı. Ayrıca, kan şekeri değerinin 600'e çıkarak komaya giren İlhan Güngördü, 52 kilo vererek insülin tedavisinden kurtulurken; yıllarca obezite sorunu yaşayan Selin Oral ise 38 kilo kaybedip yarı maratona hazırlanıyor.

Prevalans Artıyor ve Organ Hasarları Risk Taşıyor

Acıbadem Üniversitesi Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi (DİYAM) Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, diyabetin mikrobik etkeni olmayan ancak inanılmaz bir hızla artan bir yapıda olduğunu belirterek, ülkede görülme sıklığının her 10 yılda yüzde 100 oranında ikiye katlandığını vurguladı. Uluslararası Diyabet Federasyonu verilerine göre dünyada yaklaşık 589 milyon kişi bu hastalıktan muzdaripken, 2050 yılında bu sayının 850 milyonu aşması bekleniyor. Prof. Dr. Özlem Çelik ise Türkiye'nin Avrupa'da diyabet görülme sıklığında ilk sırada yer aldığını, prevalansın yüzde 16,5'e ulaştığını ve hasta sayısının 15 milyona yakın tahmin edildiğini ifade etti. Diyabetin sadece kan şekerini etkilemeyen, gözden böbreğe, kalpten sinirlere kadar pek çok organa zarar verebilen sistemik bir hastalık olduğu hatırlatıldı. Travmaya bağlı olmayan bacak ampütasyonlarının en büyük nedeni ve önlenebilir körlük nedenlerinin başında gelen bu durumun, erken müdahale ile önlenebileceği belirtildi.

Teknoloji ve İlaç Tedavisinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Tedavi süreçlerinde kullanılan teknolojik gelişmeler, hastaların takibini daha hassas hale getirirken insülin iğnelerinin gelecekte tarihe gömüleceği öngörülüyor. Geçmişte parmaktan yapılan sınırlı ölçümler yerine, iki dakikada bir veri sağlayan sürekli glikoz izleme sistemleri, hastaların ve doktorların gece uykusu sırasında bile şeker seviyelerini takip etmesine olanak tanıyor. Doç. Dr. Seher Tanrıkulu, bu cihazların özellikle çocuklu ailelerdeki endişeleri azalttığını dile getirdi. Ancak ilaç tedavisinde dikkatli olunması gerektiğine dikkat çeken Prof. Dr. Yılmaz, son dönemde popülerleşen GLP-1 analoglarının reçetesiz satılmasının ciddi riskler taşıdığını belirtti. Bu ilaçların safra kesesi taşları veya yüksek trigliserit düzeyi gibi durumlarda uygun olmayabileceğini ve mutlaka hekim kontrolünde kullanılması gerektiğini vurguladı.