2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait Hanehalkı Bütçe Araştırması verilerinin bütünleşik bir veri seti olarak değerlendirilmesiyle hazırlanan 2025 yılı Hanehalkı Tüketim Harcaması (Bölgesel) sonuçları açıklandı. Bu kapsamlı analiz, referans yıl ile önceki iki yılın verilerinin birleştirilerek bölgesel düzeyde tahminlerin elde edilmesini sağladı. Araştırma bulguları, Türkiye genelindeki tüketim davranışlarının coğrafi bölgeler arasında belirgin farklılıklar gösterdiğini ortaya koydu.

Bölgeler Arasında Toplam Harcama Dağılımı

İstatistik Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) 1. Düzey bölgeleri incelendiğinde, hanehalkı tüketim harcamalarının en yoğun olduğu bölgenin TR1 (İstanbul) olduğu görüldü. İstanbul, ülkenin toplam hanehalkı tüketim harcamalarının %25,6'sına ev sahipliği yaptı. İkinci sıraya ise %14,5 payla TR3 (Ege) bölgesi yerleşirken, bu bölgeyi %12,6 oranıyla TR6 (Akdeniz) bölgesi takip etti. Tüketim harcamalarından en düşük payı alan bölge ise TRA (Kuzeydoğu Anadolu) oldu. Kuzeydoğu Anadolu bölgesi, toplam harcamaların sadece %1,4'ünü oluştururken, onu %2,5 ile TRB (Ortadoğu Anadolu) ve %2,8 ile TR9 (Doğu Karadeniz) bölgeleri izledi.

İBBS 2. Düzey bölgeleri bazında yapılan değerlendirmede de benzer bir konsantrasyon gözlemlendi. TR10 (İstanbul) bölgesi, toplam tüketim harcamalarının %25,6'sını alarak başı çekmeye devam etti. Ankara'yı temsil eden TR51 bölgesi %8,3'lük payla ikinci sırada yer alırken, İzmir'i temsil eden TR31 bölgesi %6,5 oranıyla üçüncü sırayı aldı. Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova'yu içeren TR42 bölgesi ise %5,7 ile dördüncü sırada bulundu. En düşük paya sahip bölgeler arasında ise TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) %0,5 ve TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) %0,7 oranlarıyla öne çıktı.

Harcama Türlerine Göre Bölgesel Farklılıklar

Tüketim kalemlerine bakıldığında bölgeler arasında ciddi yapısal farklılıklar tespit edildi. TR1 (İstanbul) bölgesi, eğitim hizmetleri harcamalarının %38,3'üne, lokanta ve konaklama hizmetlerinin %32,2'sine, konut ve kira giderlerinin %28,4'üne ve eğlence-spor-kültür harcamalarının %27,3'üne ev sahipliği yaptı. Diğer yandan, TR3 (Ege) bölgesi alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri harcamalarının %17,9'unu, sağlık harcamalarının %15,9'unu ve mobilya-ev eşyası ile eğlence-spor-kültür harcamalarının %15,5'ini karşıladı.

Bölgelerin kendi bütçeleri içindeki harcama öncelikleri de dikkat çekici detaylar içeriyor. Konut ve kira harcamalarına en yüksek payı ayıran bölge %29,6 ile TR1 (İstanbul) olurken, en düşük payı %22,1 ile TRA (Kuzeydoğu Anadolu) verdi. İBBS 2. Düzey'de ise konut ve kira harcamalarında liderlik %30,2 ile TR31 (İzmir)'e aitken, en düşük pay %19,6 ile TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) bölgesinde kaydedildi.

Ulaştırma harcamalarında ise TR2 (Batı Marmara) bölgesi %23,3 ile en yüksek paya sahip olurken, TRC (Güneydoğu Anadolu) %16,5 ile en düşük payı aldı. İBBS 2. Düzey'de ulaştırma harcamalarında %25,0 ile TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) bölgesi ön plana çıkarken, en düşük pay %12,9 ile TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) bölgesinde gerçekleşti. Gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarında ise TRC (Güneydoğu Anadolu) %27,1 ile en yüksek, TR1 (İstanbul) ise %14,2 ile en düşük paya sahip oldu. İBBS 2. Düzey'de gıda harcamalarında %29,6 ile TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) liderlik ederken, yine %14,2 ile TR10 (İstanbul) en düşük payı aldı.