Türkiye ekonomisi için önemli bir gösterge olan ticaret satış hacmi, 2026 yılı Mayıs ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre %1,4 oranında bir düşüş yaşadı. Bu genel gerilemeye karşın, perakende ticaret satış hacminde %13,7'lik kayda değer bir artış gözlendi. Öte yandan, motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı segmentinde %1,7, toptan ticaret hacminde ise %7,8'lik bir azalma kaydedildi. Aylık bazda incelendiğinde ise ticaret satış hacmi, Nisan 2026'ya kıyasla %0,7'lik bir yükselişle pozitif bir seyir izledi.
Yıllık Bazda Sektörel Performans Analizi
2026 Mayıs dönemine ilişkin yıllık veriler, ticaret sektöründeki farklı dinamikleri ortaya koydu. Geniş bir yelpazeyi kapsayan ticaret satış hacmi endeksi (2021=100 baz alınarak hesaplanmıştır), geçtiğimiz yılın aynı ayına göre genel olarak %1,4 oranında daraldı. Bu düşüşün temelinde, motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin hem toptan hem de perakende satışını ve onarımını içeren kalemdeki %1,7'lik azalma ile toptan ticaret hacmindeki %7,8'lik ciddi gerileme yattı. Toptan ticaretin, işletmeler arası mal akışını temsil etmesi ve bu alandaki düşüşün üretim veya nihai satış kanallarındaki beklentileri yansıtabilmesi dikkat çekicidir. Ancak, bu olumsuz tablo, perakende ticaret satış hacmindeki %13,7'lik güçlü artışla dengelendi. Bu artış, tüketicilerin nihai mal ve hizmet alımındaki canlılığın devam ettiğini ve hanehalkı harcamalarının belirli sektörlerde güçlü seyrini sürdürdüğünü göstermektedir.
Perakende ticaret hacmindeki bu yükseliş, çeşitli alt sektörlerin katkısıyla gerçekleşti. Gıda, içecek ve tütün ürünleri, giyim ve ayakkabı, bilgisayar, kitap ve iletişim aygıtları, elektrikli eşya ve mobilya gibi gıda dışı ürün grupları, tıbbi ürünler ve kozmetik ile posta veya internet üzerinden yapılan satışlar bu artışa önemli katkı sağlayan başlıca kalemler arasında yer aldı. Otomotiv yakıtı satışları da perakende sektörünün genel performansına etki eden bir diğer önemli kategori olarak öne çıktı. Perakende sektöründeki bu canlılık, genel ekonomik aktivite için umut verici bir işaret olarak değerlendirilebilir.
Aylık Değişim Oranları ve Yakın Dönem Eğilimleri
Kısa vadeli eğilimleri gösteren Nisan 2026'dan Mayıs 2026'ya kadarki aylık değişim oranları ise farklı bir tablo çizdi. Genel ticaret satış hacmi, bir önceki aya göre %0,7'lik mütevazı bir artış gösterdi. Bu aylık artışta, motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı grubundaki %2,9'luk yükselişin önemli payı oldu. Perakende ticaret satış hacmi de aylık bazda %2,4 oranında artarak tüketici talebinin sürdüğünü teyit etti. Ancak toptan ticaret hacmi, aylık bazda %0,6'lık küçük bir düşüşle genel ticaret hacmindeki artışı kısmen frenledi. Bu veriler, aylık bazda ticaret sektöründe bir toparlanma ve hareketlilik olduğunu, özellikle perakende ve motorlu taşıtlar sektörlerinin bu toparlanmaya öncülük ettiğini ancak toptan ticaretin daha temkinli bir seyir izlediğini ortaya koymaktadır. Ticaret satış hacmi endeksi, ekonomik büyüme, tüketici güveni ve iş dünyasının genel beklentileri hakkında değerli bilgiler sunarak, politika yapıcılar ve piyasa katılımcıları için önemli bir gösterge niteliği taşımaktadır.
