Üsküdar Üniversitesi Diş Hastanesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Hacer Fulya Üçem, çocuklarda yaygın olarak rastlanan diş sıkma ve gıcırdatma problemi olan bruksizmin nedenleri, özellikle okul dönemindeki stresle bağlantısı, yol açabileceği olumsuzluklar ve tedavi yaklaşımları hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Dr. Öğretim Üyesi Üçem, bu durumun çocukların yaşam kalitesini düşürebildiğini ve hızlıca müdahale edilmezse kalıcı sorunlara yol açabileceğini vurguladı.

Dr. Öğretim Üyesi Hacer Fulya Üçem, yetişkin nüfusun yaklaşık yüzde 20'sinin gün içerisinde farkında olmadan dişlerini sıktığını belirtirken, bruksizmin yalnızca yetişkinlere özgü bir problem olmadığını, çocukluk çağında da sıkça görüldüğünü ifade etti. Her 100 çocuktan 25'inde görülebilen bu durumun, başka sağlık sorunlarının da habercisi olabileceğine dikkat çeken Üçem, diş gıcırdatmasının uyku halinde veya uyanıkken olmak üzere iki farklı şekilde ortaya çıkabileceğini ve her iki durumun da temelinde stres, depresif ruh hali ve mutsuzluk gibi psikolojik etkenlerin yattığını söyledi.

Çocuklarda Bruksizm: Yaygınlık ve Nedenleri

Diş sıkma veya gıcırdatma olarak bilinen bruksizm, genellikle kişinin kendisi tarafından fark edilmeyen, bilinçsizce yapılan bir eylemdir. Ancak ebeveynler, çocuklarının uykuda çıkardığı rahatsız edici sesler sayesinde bu durumu kolaylıkla fark edebilirler. Çocuklarda bruksizm, ortalama 12 yaşından sonra görülme sıklığı azalsa da, erken yaşlarda ortaya çıkış nedenleri arasında duygusal ve psikolojik stresin yanı sıra birçok lokal ve sistemik faktör bulunabilir.

  • Dişsel Nedenler: Dişlerin değişme dönemleri, yoğun diş çürükleri, eski veya uyumunu kaybetmiş dolgular ve restorasyonlar.
  • Sistemik Nedenler: Solunum ve sindirim sisteminin kronik rahatsızlıkları, hormonal bozukluklar.
  • Psikolojik Etkenler: Kardeş doğumu, aile içi anlaşmazlıklar, okul problemleri gibi çocuğu strese sokan durumlar.

Tedavi edilmeyen bruksizmin dişlerde aşınma ve çürüklere, uyku sorunlarına, özellikle de alt çene ekleminde aşınma ve yapısal bozukluklara yol açabileceği için önemi büyüktür.

Okul Dönemi Stresi Diş Gıcırdatmayı Nasıl Etkiliyor?

Dr. Öğretim Üyesi Üçem, okulların açılmasıyla birlikte çocukların günlük rutinlerinde ve sosyal çevrelerinde meydana gelen değişikliklerin önemli birer stres kaynağı olabileceğine işaret etti. Özellikle okula yeni başlayan veya sınıf değiştiren çocuklarda, yeni ortama uyum sağlama süreci, derslerin zorluğu, öğretmen ve arkadaş ilişkileri gibi pek çok faktör stres yaratabilir. Bu tür stresin bazı çocuklarda gece diş sıkma ve gıcırdatma şeklinde kendini gösterebildiğini belirten Üçem, okula dönüş döneminde ebeveynlerin çocuklarının uyku düzenindeki değişikliklerin yanı sıra, diş sıkma ve gıcırdatma gibi davranışları da dikkatle takip etmelerinin önemini vurguladı.

Tedavi Süreci ve Ebeveynlere Öneriler

Çocuğunda diş gıcırdatma problemi fark eden ebeveynlerin atması gereken ilk adımın, gece çocuğu izlemek olduğunu ifade eden Dr. Öğretim Üyesi Hacer Fulya Üçem, bu gözlemle çocuğun diş gıcırdatmaya başladığında hafifçe dürterek derin uykudan normal uykuya geçmesinin sağlanabileceğini dile getirdi. Bu uygulamanın, diş gıcırdatma sıklığı azalana veya tamamen sona erene kadar sabırla her gece tekrarlanması gerektiğini belirtti. Zamanla bu yöntemle çocuğun diş gıcırdatmasının azalması beklenmektedir.

Dr. Öğretim Üyesi Üçem, “Medikal plakların çocuklarda kullanımı gelişim döneminde önerilmez. Çocuğunuzun diş gıcırdatma ve diş sıkma problemi varsa öncelikle bir çocuk diş hekimine gidilmeli. Çocuk diş hekimi muayene sırasında dişlerde hasar olup olmadığını kontrol edecektir. Ayrıca muayene sırasında çocuğunuzun stresli olup olmadığını anlamak için bazı sorular sorulabilir. Gerekli görülmesi durumunda çocuk psikoloğuna veya psikiyatristine başvurmanız tavsiye edilebilir.” şeklinde konuştu.

Çocuk diş hekimi, muayene esnasında dişlerde herhangi bir hasar olup olmadığını kontrol edecek ve çocuğun stres seviyesini anlamak için sorular yöneltecektir. Durumun ciddiyetine göre, bir çocuk psikoloğuna veya psikiyatristine yönlendirme yapılması da gerekebilir. Tedavinin temelinde, diş sıkan kişinin karşılaştığı sorunun psikolog gözetiminde giderilmesi yatmaktadır.