Türkiye'nin yıllık 400 milyon dolar döviz geliri sağladığı ve dünya üretim ile ihracatında lider konumda bulunduğu kuru incir için Aydın'da önemli bir zirve gerçekleştirildi. 2026/27 sezonu öncesinde Aydın Valisi Dr. Osman Varol başkanlığında İncir Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Sarılop Toplantı Salonu'nda düzenlenen "İncir Zirvesi", kamu kurumları, yerel yönetimler, üretici temsilcileri, oda ve borsalar, araştırma kuruluşları ve ihracatçıları ilk kez bu denli geniş bir katılımla bir araya getirdi. Bu buluşmada, kuru incirde sürdürülebilir ihracatın sağlanması, üretim, ihracat ve pazar süreçlerinde karşılaşılan sorunlar ile çözüm önerileri kapsamlı bir şekilde ele alındı.
Toplantıya Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu, milletvekilleri, çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri, üretici örgütleri, oda ve borsa temsilcileri ile Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Gabay ve Birlik üyeleri katılım sağladı. Zirvenin temel mesajı, kuru incirin yalnızca bir tarım ürünü olmanın ötesinde, Aydın'ın binlerce yıllık üretim mirası, üreticinin emeği, ihracatçının dünyaya açılan gücü ve Türkiye'nin milli serveti olduğu yönündeydi. Tüm taraflar, kuru incirin geleceği için ortak bir irade ortaya koyarak, sektörün önceliklerini belirledi.
Kalite Üretim Aşamasında Başlıyor: Ortak Mesaj
"İncir Zirvesi"nde, kuru incirde sürdürülebilir ihracatın temel koşulunun, ürünün üretim aşamasından itibaren doğru yönetilmesi olduğu güçlü bir şekilde vurgulandı. Katılımcılar, kalitenin bahçeden başlayarak sağlanması gerektiğinin altını çizdi. Bu bağlamda, incirin doğru kurutulması, titizlikle seçilmesi ve ayıklanması, sağlıklı koşullarda depolanması ve risk taşıyan ürünlerin erken evrede ayrıştırılması gibi adımların kritik önemi belirtildi. Sektör temsilcileri, kalitenin sadece ihracat noktasındaki kontrollerle sağlanamayacağını, üretici, tüccar, işletme ve ihracatçı zincirinin her halkasında aynı kalite bilincinin yerleşmesi gerektiğini ifade etti.
Ege İhracatçı Birlikleri Sürdürülebilirlik ve Organik Ürünler Koordinatörü ve Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Gabay, Türkiye'nin kuru incirdeki dünya liderliğini korumanın tüm paydaşların ortak sorumluluğu olduğunu belirtti. Gabay, “Kuru incirde liderliği korumanın yolu kaliteyi bahçeden başlatmaktan geçiyor. Ürünün üretici aşamasında doğru kurutulması, seçilmesi, ayıklanması ve kontrol edilmesi gerekiyor. Sağlıklı ürünle riskli ürünün erken ayrıştırılması hem üreticimizin emeğini korur hem ihracatımızı güçlendirir hem de ülkemizin marka değerini yükseltir” şeklinde konuştu. Toplantıda, aflatoksin kontrollerinin üretici ve ilk alım aşamalarında güçlendirilmesi, erken kontrol mekanizmalarının yaygınlaştırılmasıyla ürünün güvenli ve katma değerli şekilde ekonomiye kazandırılabileceği de öne çıkan konular arasında yer aldı.
Sektörden Yeni Yaklaşımlar ve Destek Çağrıları
EKMİB Başkanı Yusuf Gabay, kuru incirde ürün kayıplarının önüne geçilmesi ve milli servetin korunması için atılması gereken adımları sıraladı. Bu adımlar arasında ortalama esaslı analiz yönteminin uygulanması, ihracattan geri dönen ürünlerin yeniden ihracatına imkan sağlanması, mobil UV lambası desteğinin yaygınlaştırılması ve uygun limitlere sahip ülkelere sevkiyat yapılabilmesinin önünün açılması yer alıyor. Gabay, temel hedefin ürünü kaybetmek değil; doğru kontrol, doğru ayıklama ve doğru pazar yönetimiyle üreticinin emeğini, ihracatçının ticari gücünü ve ülkenin marka değerini korumak olduğunu vurguladı.
Aydın Valisi Dr. Osman Varol, çözümün çok aşamalı bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini belirterek, yerelde atılabilecek adımların (üretici ve depo koşullarının iyileştirilmesi gibi) hızla uygulanması, mevzuat gerektiren konuların ilgili bakanlıklar nezdinde takip edilmesi ve uluslararası platformlarda Türkiye'nin kuru incirdeki üretim gerçeklerinin güçlü biçimde anlatılması gerektiğini ifade etti. Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu ise kuru incirin tanıtımı ve tüketici bilincinin artırılması amacıyla kamu spotu hazırlanmasına destek vereceklerini açıkladı.
Zirvede, kuru incirin sağlık açısından faydalarının daha geniş kitlelere anlatılmasının önemi de dile getirildi. Doğal, besleyici, lif açısından zengin ve sağlıklı bir Anadolu ürünü olan kuru incirin tüketici farkındalığının artırılması gerektiği belirtildi. Toplantı, kuru incirde yeni sezon öncesi sektörün geleceği açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirildi ve tüm tarafların ürüne birlikte sahip çıkma iradesini ortaya koydu.
EKMİB Başkanı Yusuf Gabay: "Önümüzdeki süreçte önceliğimiz, kuru incirde üretimden ihracata uzanan değer zincirini güçlendirmek ve sektörümüzün sahada yaşadığı konuları Sayın Tarım ve Orman Bakanımız İbrahim Yumaklı ve ilgili kurumlarımıza aktarmak olacak."
Türkiye, 15 Ekim 2025 tarihinde başlayan 2025/26 sezonunda 50 bin 32 ton kuru incir ihraç ederek 314 milyon dolar döviz getirisi elde etti. Bu dönemde Amerika Birleşik Devletleri 52,5 milyon dolarlık ihracatla ilk sıradaki yerini korurken, Fransa 41,5 milyon dolar, Almanya ise 40 milyon dolarlık Türk kuru inciri talebiyle öne çıktı. Avrupa Birliği ülkeleri toplamda 123,5 milyon dolarlık taleple yüzde 39 pay alırken, Uzak Doğu ülkelerine yapılan kuru incir ihracatı yüzde 29'luk artışla 37,5 milyon dolardan 48,5 milyon dolara yükseldi.
