Her yıl eylül ayının üçüncü cumartesi günü, dünya genelinde kök hücre nakline ihtiyaç duyan hastalara dikkat çekmek ve bağışın kritik önemini vurgulamak amacıyla Dünya Kemik İliği Bağışçıları Günü olarak anılıyor. Bu özel günde Türk Kızılay, Sağlık Bakanlığı iş birliğiyle yürüttüğü Türkiye Kök Hücre Koordinasyon Merkezi (TÜRKÖK) projesi kapsamındaki çalışmalarını ve ulaştığı bağışçı sayılarını paylaştı. Kızılay, bağışçı kazanımından hücrelerin güvenli nakline kadar tüm süreçlerde aktif rol üstleniyor.
Kızılay'ın verilerine göre, bu yılın ilk sekiz aylık döneminde sisteme 39 bin 631 yeni bağışçı adayı dahil oldu. Bu katılımlarla birlikte, aktif kök hücre bağışçısı adaylarının toplam sayısı 1 milyon 251 bin 677'ye yükseldi. Bağışçı adaylarının cinsiyet dağılımı ise yüzde 63 erkek ve yüzde 37 kadın şeklinde gerçekleştiğini gösteriyor.
Kök Hücre Naklinin Önemi ve Tedavi Alanları
Halk arasında genellikle kemik iliği nakli olarak bilinen kök hücre nakli, birçok ciddi hastalığın tedavisinde hayati bir seçenek sunmaktadır. Bu tedavi yöntemi, özellikle kan ve bağışıklık sistemi hastalıklarında büyük bir iyileşme potansiyeline sahiptir. Kök hücre nakli ile tedavi edilebilen başlıca hastalıklar şunlardır:
- Lösemi ve lenfoma gibi çeşitli kan kanserleri
- Kemik iliği yetmezliği sendromları
- Kalıtsal anemiler (örneğin orak hücreli anemi, talasemi)
- Doğuştan gelen bağışıklık sistemi yetmezlikleri
- Bazı kalıtsal metabolik hastalıklar
- Çeşitli organ kanserlerinin belirli türleri
Bu hastalıklarla mücadele eden binlerce hasta için uygun bir kök hücre bağışçısının bulunması, yaşam şanslarını önemli ölçüde artırmaktadır. Türk Kızılay'ın TÜRKÖK projesi, bu eşleşme şansını artırmak için yoğun çaba sarf etmektedir.
Kök Hücre Bağışçısı Olma Süreci
Türk Kızılay Genel Başkanı Prof. Dr. Fatma Meriç Yılmaz, Dünya Kemik İliği Bağışçıları Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, 1 milyon 251 bini aşkın gönüllü bağışçı adayının, nakil bekleyen hastalar için büyük bir umut kaynağı olduğunu belirtti. Yılmaz, bağışçı sayısının artışının, uyumlu bir bağışçı adayıyla eşleşme imkanını doğrudan yükselttiğini ve bunun da hastaların ve ailelerinin umudunu büyüttüğünü vurguladı. Tüm bağışçı adaylarına duyarlılıkları için teşekkürlerini iletti.
Kök hücre bağışçısı olmak isteyen sağlıklı bireyler için belirlenen yaş aralığı 18-35'tir. Bağışçı adayı olmak isteyen vatandaşlar, Türk Kızılay kan bağış noktalarına başvurabilirler. Süreç aşağıdaki adımları içermektedir:
- Bilgilendirme ve Onam Formu: Başvuru sırasında TÜRKÖK Bilgilendirme ve Onam Formu doldurulur. Bu form, bağış süreci ve olası riskler hakkında detaylı bilgi içerir.
- Kan Örneklemesi: Bağışçı adayından üç tüp kan örneği alınır. Bu örnekler, doku tipleme testleri için kullanılır.
- Veri Tabanına Kayıt: Alınan kan örnekleri gerekli testlerden geçirilerek sonuçlar TÜRKÖK Kemik İliği Bankası veri tabanına aktarılır. Bu aşamadan sonra kişi resmi olarak bağışçı adayı olarak sisteme dahil edilmiş olur.
- Eşleşme ve Nakil: Sağlık Bakanlığı veri tabanında bulunan bir hasta ile bağışçı adayı arasında uyumlu bir eşleşme tespit edildiğinde, Kızılay bağışçı adayı ile iletişime geçer. Detaylı sağlık testleri yapılır ve bağışçının kabulü ile uygun bulunması halinde nakil süreci başlatılır.
Kök hücre bağışıyla ilgili daha fazla bilgi edinmek ve bu hayati sürece destek olmak isteyenler, kanver.org adresini ziyaret edebilirler. Her bağış, bir yaşam umudu demektir.
